De term ‘liturgisch drama’ is van 19de-eeuwse origine en is helaas niet helemaal toepasselijk op het fenomeen dat er mee bedoeld wordt. Enerzijds klinkt dat woordje ‘drama’ zo dramatisch – maar goed, er wordt mee aangegeven dat er een soort toneeltje wordt opgevoerd – en anderzijds is er met de term een essentiëler probleem,... Continue Reading →
Hmm, de titel van deze bijdrage is enigszins misleidend. Het is namelijk zo dat elke sequens op een of andere manier een trope is. Dus ‘over tropen’ zou hebben kunnen volstaan. Anderzijds, omdat van alle tropen de sequensen de beroemdste zijn en het meeste voorkwamen in de Middeleeuwse muziek, en ook omdat volgens bepaalde... Continue Reading →
Hildegard von Bingen is een buitenbeentje. Over deze krachtige en prachtige vrouw weten we niet alles wat we zouden willen weten, en dat is erg jammer, maar misschien heeft net dat er toe bijgedragen dat zij tot op vandaag een bijzondere, mythische, ja heilige status inneemt te midden van alle Middeleeuwse figuren. (Hoewel in de loop... Continue Reading →
In aflevering 6 bespraken we al dat de christenen enkele typisch joodse liturgische gebruiken overnamen. We hebben het dan vooral over vormen van recitatie: het uitspreken of uitzingen van gebeden; het voorlezen van gewijde teksten, met name uit de bijbel; het reciteren van psalmen. Tweeduizend jaar lang al zijn dit de hoekstenen van de christelijke... Continue Reading →
Een heel groot deel van wat we aan westerse Middeleeuwse muziek ter beschikking hebben, stamt uit de context van de christelijke liturgie. Dat is om verschillende redenen logisch. Ten eerste is er voor die liturgie gewoon heel veel muziek gemaakt, voor al de verschillende onderdelen van die liturgie (gezangen voor de mis, voor het... Continue Reading →
Heel traag, over de loop van honderden jaren, heeft de Westerse toonspraak zich ontwikkeld tot het punt waar we nu zijn: alles kan, en alles is mogelijk. In de Middeleeuwen (in de ruimste zin, zoals we het eerder beschreven, namelijk van het begin van de christelijke openbare tijd rond 500 tot in de vijftiende eeuw)... Continue Reading →
Uit de Middeleeuwen zijn ons nogal wat theoretici bekend, via soms erg gedetailleerde (maar ook warrige of verwarrende) traktaten, waarbij het voor de uitvoerder van vandaag soms moeilijk te beoordelen is wat die theoretici daarin precies deden: weergeven wat de actuele staat van de uitvoeringspraktijk was, of net voorschrijven hoe die uitvoeringspraktijk er moest... Continue Reading →
Nauwelijks honderd kilometer ten zuidwesten van de Abdij van Sankt Gallen ligt een andere Benedictijner Abdij, die van Einsiedeln. Jonger dan Sankt Gallen, maar toch nog steeds uit de negende eeuw, heeft ook deze abdij een belangrijke rol gespeeld in de vroege ontwikkeling van het gregoriaans, zoals dat blijkt uit een belangrijke verzameling manuscripten. Eén... Continue Reading →
Aan het eind van het tijdperk van de Romeinen kwamen de christelijke kerken voorzichtig uit hun schuilkelders. Eeuwenlang had het nog jonge christendom zich gedwongen gedeisd gehouden. Desondanks had zich inmiddels al een rijke liturgische traditie ontwikkeld. Een basiskenmerk van deze liturgie was het gezongen woord. Als je voor een groep mensen je stem wil... Continue Reading →
Psallentes Oude Muziek 