Heerlijk Hasselt

Dichte drommen mooie mensen waren het, die deze avond stonden aan te schuiven om bij Z33 in Hasselt drie nieuwe tentoonstellingen te helpen openen. Wat fijn was het dan, om met de Psallentes-zangeressen aan dit grootse evenement te hebben kunnen bijdragen. Streepjes oude muziek tussen al die nieuwe kunst: een ‘match made in heaven’. Het smaakt naar meer!

De zangeressen waren Amélie Renglet, Sarah Abrams, Lisa De Rijcke, Barbara Somers en Kerlijne Van Nevel. Dank aan de Z33-ploeg, en in het bijzonder aan Rien Geypen en Annelies Thoelen.

Foto en Tekst Hendrik Vanden Abeele

01•10•2022 Hasselt [B] Z33 Driedubbele Opening

Alle wegen leiden (op 1 oktober 2022) naar Hasselt, meer bepaald naar Z33, waar drie nieuwe tentoonstelling geopend worden. Psallentes zal tussen 20u en 22u voor streepjes muziek zorgen doorheen het gebouw. Het evenement is gratis maar inschrijven is verplicht! Check het volledig programma hier.

Het centrale thema van de avond is onze zoektocht naar identiteit. Hoe kan je, zonder jezelf te verliezen, deel uitmaken van een groter geheel? Die vraag vormt het uitgangspunt van de groepstentoonstelling Fitting In. Kunstenaars en ontwerpers tonen hoe rijk de wereld is, als we openstaan voor de vele stemmen rondom ons.

De tentoonstelling Composite Presence is dan weer een zoektocht naar de identiteit van het Belgische architectuurlandschap. Vorig jaar prijkte deze tentoonstelling nog op de architectuurbiënnale van Venetië. De presentatie van Bovenbouw Architectuur komt nu voor het eerst naar ons land. In Z33 wandel je door een fictieve, maar herkenbare Vlaamse stedelijke omgeving. De vijftig projecten worden samengebracht tot een wirwar van historische, klassieke en moderne gebouwen.

Elias Ghekiere werkt met verschillende media, gaande van schilderen, tekenen en fotografie tot sculpturale materialen. Zijn beeldtaal wordt gevoed door historische archetypes en een stilistisch eclecticisme. In Z33 presenteert hij zijn eerste solotentoonstelling.

3/10/17•10•2022 Gent/Antwerpen/Brugge Hildegard von Bingen dagcursus

Je moet het maar doen: een open boek zijn én toch een mysterie blijven. Met Hildegard von Bingen is dat zonder meer het geval. Ze mag dan wel in een ver verleden geleefd en gewerkt hebben (de 12de eeuw), in haar geschriften en in haar muziek komt ze ondanks de vele – soms door haarzelf opgezette – raadsels springlevend en intens tot ons.

Met Hendrik Vanden Abeele duik je grondig haar muzikale wereld in. Twee grote bronnen met haar gezangen zijn ons uit haar tijd overgeleverd: de codexen van Dendermonde (nu in Leuven bewaard) en Wiesbaden. Het betreft liederen in verschillende, ietwat atypische formats. Daarnaast schreef Hildegard ook een moraalspel, het Ordo Virtutum.

Voor wie deze dagcursus (in samenwerking met Amarant) volgt wordt de muziek van Hildegard von Bingen minder een mysterie, en meer een open boek, met sterk verhoogd luistergenot! Overigens zal je op deze dag ook zelf zingen.

Inschrijven voor de cursus op 3 oktober 2022 in Gent hier.

Inschrijven voor de cursus op 10 oktober 2022 in Antwerpen hier.

Inschrijven voor de cursus op 17 oktober 2022 in Brugge hier.

Zesvoudig? Eenvoudig!

Zes verschillende concerten op één dag, ja het kan. We deden het vorige zaterdag op die prachtige plek in Gent, samen met dat prachtige collectief Silbersee. ‘s Morgens om 7u begonnen met ochtendwerk (van duisternis naar licht), ‘s avonds om 20u besloten met avondlijkheid (van licht naar duisternis). Daartussen nog vier keer klank aan het daglicht gegeven. Nu eens viel er zon door de hoge ramen, en dan was er die donderslag. Alles gedragen door recitaties en antifonale dan wel responsoriale bespiegeling, intens op- en doorgeprikt door de vocale en instrumentale multitalenten Sterre Konijn, Tiemo Wang, Wouter Snoei en Néstor Martinez Jara.

Met bijzondere dank aan Romain Bischoff, de veroorzaker van Silbersee, en aan Jan Van den Bossche, die virtuoos schakelde van het ene petje naar het andere. Dank aan Festival van Vlaanderen Gent om dit te durven doen. Finaal vooral ook veel dank aan onze zangeressen van dienst, van links naar rechts waren dat Sarah Van Mol, Lisa De Rijcke, Veerle Van Roosbroeck, Barbara Somers, Kerlijne Van Nevel en Elisabeth Colson. Ik stond erbij en ik keer ernaar. Ik zwaaide wat, en werd diep geraakt door zoveel schoonheid. Het publiek was getuige — voor sommigen zesvoudig aanwezig, dat was zeker niet eenvoudig! Of misschien net wel.

Tekst en foto Hendrik Elie Vanden Abeele

10•09•2022 Gent [B] Officium met Silbersee en Psallentes

Er is vloed, er is eb. De zon gaat op, de zon gaat onder. Tussen het een en het ander nemen de zangeressen van Psallentes de tijd om het officie te zingen. Ze leggen met niets dan stemmen een kussen klaar waarop het caleidoscopisch gezelschap Silbersee spelden prikt — eigenzinnig, verrassend. Niet liturgisch, wel spiritueel, intens meditatief. Een oefening in (on)regelmaat en (on)evenwicht doorheen de dag, op het ritme van de uren ‘klein en groot’. Met de opkomende zon klinken eerst de metten, ‘s avonds leggen we met de completen de dag neer. Daartussen priemen en tertsen, sexten en nonen, en natuurlijk vespers. Alles krijgt een plaats, alles valt in de plooi, het ritme van de uren klopt. Of niet? Tussen geworteld zijn en ontworteld worden ligt maar één beweging. In microdosering of op z’n hardst: hier ga je van trippen.

Tickets hier (Festival van Vlaanderen). Gent, Klein Begijnhof, Onze-Lieve-Vrouw-Presentatiekerk, zaterdag 10 september 2022. Zes verschillende concerten van ongeveer veertig minuten (sic): 7u, 9u, 12u, 15u, 18u, 20u. Eén concert beleven is al fijn, maar de hele dag door, dat is de max!

Tekst en foto Hendrik Vanden Abeele

Meer middelen 2023-2027!

Blij en trots te melden dat de werkingsmiddelen van Psallentes voor de subsidieperiode 2023-2027 jaarlijks €112.640 zullen bedragen. Dat is tegenover de huidige periode (die dit jaar eindigt) een toename met meer dan veertig procent. Wij zijn daar uiteraard ontzettend blij mee, en dankbaar voor.

Dank aan iedereen die dit mogelijk maakte. Aan onze kant al onze freelance musici, agent Stijn Jacobs van Bookman, onze boekhoudster Viviane Spilliaert, het bestuursorgaan en de algemene vergadering, ons publiek, de organisatoren die in Psallentes geloven, onze gezinnen en onze vrienden… Aan de andere kant zijn we dankbaar voor het (zeer) positieve advies dat de beoordelende commissie uitsprak, de constructieve opstelling van het agentschap, de stimulansen vanuit de Stad Leuven (en de collega’s Leuvense kunstinstellingen, met een speciale pluim voor landschapstekening-katalysator Dirk De Lathauwer van fABULEUS) en finaal uiteraard de Vlaamse regering en de bevoegde minister, die vandaag tot de toekenning van deze structurele subsidie besloten.

Psallentes maakt projecten die inzetten op verdieping en verstilling, al maken we graag ook lawaai. We werken met oude muziek, al maken we ook (letterlijk) nieuwe muziek. We zingen soms ‘op ons eentje’, met een zeer kleine groep musici, maar we werken ook heel graag samen met andere organisaties (zoals Zefiro Torna, Het Collectief, Silbersee, Utopia, Revue Blanche…). We zijn regionaal, nationaal én internationaal actief, maar proberen onze ecologische voetafdruk toch zo klein mogelijk te houden. We maken jaarlijks ongeveer tien nieuwe projecten, en proberen daarin telkens weer nieuwe thema’s en nieuwe perspectieven te vinden. De toekenning van de verhoogde enveloppe voelen we als een sterke waardering en een deugddoende aanmoediging. Het stimuleert ons om door te gaan — ‘vollen bak’.

Maar met de verhoging komen ook nieuwe verantwoordelijkheden. We gaan ons best doen om aan de verwachtingen te voldoen. We hebben hierbij hulp nodig van iedereen hiervoor genoemd.

Subsidies krijgen is prachtig en voor ons ook echt van levensbelang, maar het is geen ‘gratis geld’. Zie het als een investering met belastinggeld, waaruit nieuwe projecten voortvloeien en dus ook nieuwe werkgelegenheid in de cultuursector voortkomt. Daarnaast wordt ons ook (terecht) gevraagd een maatschappelijke rol op te nemen, en mee te werken aan een cultuurlandschap waarin naast kwaliteit en zorg voor erfgoed ook diversiteit en participatie een plaats heeft. Minder stikstof, meer zuurstof.

Heb je ideeën hiervoor, denk je aan een plek waar Psallentes zou kunnen concerteren, wil je Psallentes zelf mee een duwtje in de rug geven etc.: contacteer ons. We zijn altijd blij je te horen.

We komen hier nog op terug, maar voor nu: dank Vlaanderen voor je zorg om de cultuur in het algemeen, en de kwetsbare oude muziek van Psallentes in het bijzonder.

Foto en tekst Hendrik Elie Vanden Abeele

05•02•2023 Brugge [B] Tonarius (première)

Voor wie graag op langere termijn denkt, deze tip. Je kan met vroegboekkorting een ticketje kopen voor de première van een van onze nieuwe producties: Tonarius. Die maken we voor en in Concertgebouw Brugge. Februari 2023. Welkom!

Een tonarius (soms ook tonale) is een in de middeleeuwen regelmatig voorkomend (deel van een) manuscript, dat gezangen bevat voor de christelijke liturgie. De gezangen zijn geordend volgens de toonaarden van die tijd: de modi. Er zijn acht modi of ‘kerktoonaarden’. De karakteristieken van elke modus worden vooral bepaald door de verhouding tussen de rustnoot en de reciteernoot. De rustnoot — het woord zegt het — is waar het gezang tot rust komt, van waaruit het vertrekt, waar het op gebaseerd is. De reciteernoot is de centrale noot waarrond de expressieve actie meestal gebouwd is. Soms liggen deze twee polen ver uit elkaar, soms dicht bij elkaar. Dat onderscheid bepaalt of we in een open, heldere modus zingen, dan wel in een eerder gesloten, sombere modus. Het lijkt wat op het ‘majeur’ en ‘mineur’ van onze moderne muziekwereld, maar er zijn vier keer meer mogelijkheden. Bij wijze van spreken bestaan er dus vier majeure modi, en vier mineure modi. De vaktermen zijn respectievelijk ‘authentiek’ en ‘plagaal’.

In het project Tonarius doorloopt Psallentes de acht kerktoonaarden. Dat leidt vanzelf tot stemmingswisselingen. De eerste modus is een basismodus, en wordt vaak voor feestelijke gelegenheden gebruikt. De vierde modus wordt anderzijds met het lijden geassocieerd, dat is dan heel andere muziek. En zo heeft elke modus dus zijn eigen sfeer, die doorheen Tonarius verandert. We eindigen met de achtste modus, we eindigen dus ‘in mineur’… Maar wacht! Wat gebeurt er als we weer ‘van voren af aan’ beginnen? En ook: wat gebeurt er als we deze wisselende stemmingen ook proberen te tonen? Ze zichtbaar maken? Roffel roffel…

20•08•2022 Brugge [B] Stoomcursus gregoriaans

Is gregoriaans de bakermat van de westerse muziekgeschiedenis? Dat wordt wel eens gezegd, maar is dat echt zo? En hoe dan? Met Hendrik Vanden Abeele van ensemble Psallentes ga je een hele dag op zoek naar de gregoriaanse wortels van onze muziekwereld. 

We doen dat theoretisch — kijkend naar de verschillende bronnen van het gregoriaans vanaf de negende eeuw — maar ook praktisch. Jawel: in deze cursus wordt uitdrukkelijk gezongen! Denk je dat je niet kan zingen? Geen nood, deze dag staat open voor iedereen, ook voor mensen die nooit zingen. Je moet het alleen een beetje willen, dan komt het vanzelf goed. Wie kan spreken, kan zingen — zoiets.

In twee sessies krijg je de basis van het gregoriaans zorgvuldig ingelepeld. We bestuderen verschillende notaties van het gregoriaans, bladeren virtueel door talloze manuscripten, leggen ons toe op de verschillende gebruikte vormen en toonaarden, ervaren lijfelijk wat het is om in het Latijn te zingen. Doen!

Je kan deze dag bekijken als een ‘stoomcursus’, of ook een ‘101’. Staat open voor beginners én gevorderden. Iedereen kan er iets uit leren of meenemen…

[Zaterdag 20 augustus 2022, Brugge, Ryelandtzaal, tussen 10u en 16u30. Een activiteit van Amarant in samenwerking met Psallentes. Meer informatie en inschrijven? Hier!] [Deze cursus is ook te beleven in Kortenberg, op 2 juli 2022.]

02•07•2022 Kortenberg [B] Stoomcursus gregoriaans

Is gregoriaans de bakermat van de westerse muziekgeschiedenis? Dat wordt wel eens gezegd, maar is dat echt zo? En hoe dan? Met Hendrik Vanden Abeele van ensemble Psallentes ga je een hele dag op zoek naar de gregoriaanse wortels van onze muziekwereld. 

We doen dat theoretisch — kijkend naar de verschillende bronnen van het gregoriaans vanaf de negende eeuw — maar ook praktisch. Jawel: in deze cursus wordt uitdrukkelijk gezongen! Denk je dat je niet kan zingen? Geen nood, deze dag staat open voor iedereen, ook voor mensen die nooit zingen. Je moet het alleen een beetje willen, dan komt het vanzelf goed. Wie kan spreken, kan zingen — zoiets.

In twee sessies krijg je de basis van het gregoriaans zorgvuldig ingelepeld. We bestuderen verschillende notaties van het gregoriaans, bladeren virtueel door talloze manuscripten, leggen ons toe op de verschillende gebruikte vormen en toonaarden, ervaren lijfelijk wat het is om in het Latijn te zingen. Doen!

Je kan deze dag bekijken als een ‘stoomcursus’, of ook een ‘101’. Staat open voor beginners én gevorderden. Iedereen kan er iets uit leren of meenemen…

Met dank aan UPC KU Leuven, Kortenberg.

[Zaterdag 2 juli 2022, Kortenberg, tussen 10u en 16u30. Een activiteit van Amarant in samenwerking met Psallentes. Meer informatie en inschrijven? Hier!]

Blog at WordPress.com.

Up ↑