Kortenbergse zorg en liefde

Gisteren donderdag 23 september 2021 met enige zangeressen van Psallentes een steentje bijgedragen aan het Kortenbergse afscheidsfeest voor de zusters van de Bermhertigheid Jesu. Na honderdzeventig jaar aanwezigheid in Kortenberg, waar hun Sint-Jozefsinstituut, nu een Universitair Psychiatrisch Centrum, een begrip werd in de regio en in Vlaanderen, hebben de laatste zusters die er woonden de deur definitief achter zich dichtgetrokken. De zusters Edwarda, Hyacintha en Andrea keren naar Brugge terug, naar het ‘moederhuis’ van de congregatie.

Iedereen, zelfs de meest rabiate anti-klerikale atheïst, zal respect kunnen opbrengen voor wat deze vrouwen deden: hun leven wijden aan patiëntenzorg, bovendien in een sector waar nog steeds zoveel taboe rond hangt, waar nog steeds zoveel onbegrip voor is. Mentale problemen worden vandaag helaas door velen blijvend weggezet als zwakheid, als een mankement van je ‘karakter’ of je persoonlijkheid, zelfs als je eigen schuld. Temidden dat klimaat hebben de zusters van Kortenberg er in de afgelopen honderdzeventig jaar voor gezorgd dat mensen die in hun hoofd met beknellingen en belemmeringen zitten, toch worden geholpen, en met begrip, zorg en liefde worden omringd. Aan dat laatste is zo veel behoefte.

Tekst en foto Hendrik E A Vanden Abeele

Hildegard @ Spotify Editorial Playlist

In de aanloop naar de release van volume 2 van onze volledige opname van het oeuvre van Hildegard von Bingen, kwam het eerste volume in die reeks deze week op de ‘Editorial Playlist‘ van Spotify terecht. Ben je een Spotify-fan of wil je het worden: dan heb je bij deze nog eens een duwtje in de rug gekregen.

(Wat ons betreft is het gewoon aanschaffen van de klassieke, fysieke cd ook nog steeds goed hoor, al was het maar omdat je dan het mooie ‘artwork’ van Hilde Vertommen in handen hebt… Dus waarom niet de twee doen! Dat heet maximaliseren!)

25•09•2021 Liège [B] Corpus Christi: Musiques pour la Fête-Dieu de Liège

Inmiddels uitverkocht (en ook de zonnebrillen): volgende zaterdag in Luik, Saint-Martin.

“Apparue à la Basilique Saint-Martin de Liège en 1246, la Fête-Dieu est l’une des célébrations les plus importantes de l’Église catholique. Vouée au sang et au corps du Christ, elle célèbre sa « présence réelle » durant l’eucharistie. Ce culte inspira un somptueux office musical au moine Jean de Cornillon, retranscrit dans un recueil de Tongres, conservé désormais à La Haye. Composé d’hymnes, de répons et d’antiennes, cet office médiéval est au cœur d’une fête musicale exceptionnelle reconstituée par l’ensemble Psallentes dans son lieu d’origine. Un programme conçu et créé dans le cadre des Nuits de Septembre.”

Twee keer geSalzinneerd

We hebben ons vandaag twee keer vrijwillig en met overtuiging laten Salzinneren. Voor een live publiek voerden Psallentes en het Goeyvaerts Strijktrio twee keer het werk ‘The Salzinnes Manuscript’ van Linda Catlin Smith uit. Later dit jaar of anders volgend jaar komt er zeker nog een derde shot.

Prachtig werk voor zes zangeressen en drie strijkers: intiem en bezadigd, maar toch ook krachtig en intens. Een muzikale evocatie van wat je als scribent in de Middeleeuwen nodig had om een manuscript ‘met verve’ af te leveren: een veer als pen, zwarte inkt, kleuren (zoals blauw en rood, natuurlijk) en ook goud. Daarnaast nog het goede oog, een vaste hand, en veel licht.

Veel licht was er zeker, daar in de mooie en mooi gerenoveerde Paterskerk in Sint-Niklaas. Fijne akoestiek ook. Trots en blij dat we op deze manier het nieuwe seizoen van het Cultureel Centrum van Sint-Niklaas mee konden helpen aftrappen, en dat we konden meehelpen om mensen uit Sint-Niklaas en daarbuiten deze kerk in volle herstelde glorie te laten beleven.

Hendrik E A Vanden Abeele

18•09•2021 Sint-Niklaas [B] The Salzinnes Manuscript

Psallentes en het Goeyvaerts String Trio vroegen vorig jaar aan Linda Catlin Smith nieuw werk te maken, vertrekkende vanuit het door Psallentes eerder reeds bezongen ‘Canadese’ manuscript ‘The Salzinnes Antiphonal’. Wat Linda ons leverde is een pareltje, dat we eerder dit jaar uiteindelijk in première lieten gaan zonder publiek, in een semi-live setting. Nu kan je het werk van ongeveer twintig minuten echt live meemaken — nog steeds de beste optie — en dat nu zaterdag 18 september 2021 in de mooie, en mooi gerenoveerde Paterskerk in Sint-Niklaas. Tickets zijn hier te verkrijgen. Er zijn twee voorstellingen, om 17u en om 19u. Welkom!

11•09•2021 Mechelen [B] Begijnhofkerk

Ah, begijnhoven en begijnhofkerken: dat is ons ding hé. Vandaag hadden we de eer om met zes (oorspronkelijk zeven, zie verder) zangeressen van Psallentes de plechtige opening van de gerenoveerde Begijnhofkerk van Mechelen op te luisteren. O! Wat een genoegen was dat. Ten eerste is de kerk fantastisch knap gerestaureerd, met een gedurfde keuze voor een meer negentiende-eeuws kleurenpalet, ten tweede klinkt het er waarlijk geweldig, en ten derde was er een karrenvracht volk aanwezig. Bewoners uit de buurt, liefhebbers van begijnhoven, vertegenwoordigers van cultuur en erfgoed, een schepen, de burgemeester van Mechelen, en twee ministers uit de Vlaamse regering. Er is dan ook flink veel geld geïnvesteerd in deze kerk — die naar het schijnt vijftig jaar in de steigers stond.

Door omstandigheden zongen we vandaag met mondmaskers. Wat een contrast met Utrecht vorige week, waar mondmaskers uit winkels, straten en concertzalen verdwenen zijn. Zonder mondmasker zingen had ook hier in Mechelen gekund, maar zoals gezegd: door omstandigheden (die we hier niet verder hoeven te verklaren) besloten we ons aloude devies ‘liever veel te voorzichtig dan een beetje onvoorzichtig’ uit de kast te halen. Even leek het er overigens op dat we van de zeven voorziene zangeressen er drie zouden moeten missen. Dan zou het dus een kwartetje geworden zijn. Maar bijna alles viel in z’n plooi — uiteindelijk is maar één zangeres thuisgebleven.

Met deze zaterdag in Mechelen zijn we intussen aan de vijfde zaterdag op rij bezig (en er zat ook nog een zondag bij). Dat noemen ze een ‘streak’. En nog is het niet gedaan: volgende zaterdag zijn we in Sint-Niklaas (weer om een gerenoveerde kerk in te zingen) en de zaterdag daarna zijn we in Luik te horen (Saint-Martin, helaas uitverkocht).

Voor vandaag: veel dank aan iedereen die onze Mechelse passage mogelijk maakte. Een historisch moment beleefd trouwens: voor twee van de auto’s van zangeressen was een plaatsje voor de kerk voorzien, naast twee auto’s voor de ministers (sic). Door een misverstand werd één van de auto’s van een zangeres weggesleept — maar binnen het uur stond dat autootje er terug, zonder boete, zonder kosten. Mechelen, je bent er me eentje! Bedankt voor deze prachtige zaterdag, op een prachtige locatie.

Foto’s en Tekst Hendrik Elie Vanden Abeele

[PRESS] ‘de soort schoongespoelde, serene zangstijlen’

Ook een bespreking in de Volkskrant gehad, eergisteren 6 september, over (onder meer) onze ‘Officiedag’. Je kan het hele stuk van Merlijn Kerkhof hier lezen. Meneer Kerkhof vindt dat Psallentes bevolkt is met prachtige stemmen, maar vraagt zich wel af of we het proefschrift van Leo Lousberg hebben gelezen. Nou, ja eigenlijk, prima proefschrift en super interessant. Bedoelt u vervolgens dat we dan moreel verplicht zijn om ook met kwarttonen en signaaltonen te gaan zingen? Heeft u, meneer Kerkhof, het proefschrift van Hendrik Vanden Abeele gelezen?

Voorts wordt ons min of meer verweten ‘de soort schoongespoelde, serene zangstijlen’ te hanteren ‘waar steeds maar groepen zich los van maken’. Goed voor hen, als dat hun missie is, toch? Wij streven inderdaad een serene zangstijl na — ik zie zelf alleszins niet wat daar mis aan is. Schoongespoeld? Ik heb het graag ‘schoon’ ja, wat is daar mis mee? Minder betrokken, zegt u? Nou, dat is uw mening, vind ik, we hebben heel veel zeer betrokken mensen over de vloer gehad. Het was in de middeleeuwen overigens een doodzonde (ijdelheid, weet je wel) om jezelf op de voorgrond te zetten tijdens het zingen van gregoriaans. Daarom gaat het bij Psallentes ook bijna altijd om het collectieve, in een bescheiden basishouding. Minder avontuurlijk? Ik zou zeggen: missie geslaagd!

Hendrik Vanden Abeele

[PRESS] ‘El extraordinário grupo belga’

Prachtige bespreking in El País van gisteren 7 september 2021, over ons zesvoudig aantreden op het Festival Oude Muziek Utrecht. Luis Gago zegt het onder meer zo: “Noch in deze complexe polyfonie (zoals het zeer lange Amen van het Gloria), een onmiskenbare dochter van de Ars Nova, noch in alle gregoriaanse interventies, gedurende de bijna vijftien uur van het begin van de Lauden tot het einde van de Completen, kon men bij de leden van de Psallentes of hun dirigent de geringste flauwte, het geringste verlies van concentratie of ook maar een zweem van atonie, individueel of collectief, bespeuren. Vanden Abeele, die weliswaar bijna elke frase vormgeeft, maar toch de monodische stroom steeds vrijelijk in beweging weet te houden, maakte ook welsprekend gebruik van stiltes, waardoor het contrast (behalve na afloop van de laudendienst, toen de straten nog halfverlaten waren) met het bruisende materialistische Utrecht van de zaterdag, de handelsdag bij uitstek, werd geaccentueerd.”

Oefen je Spaans een beetje, lees het volledige stuk hier.

Foto Marieke Wijntjes

Blog at WordPress.com.

Up ↑