Het nieuwe seizoen aangevat

Psallentes Hasselt 2017

Deze avond laat te Hasselt het seizoen 2017-2018 aangevat in de mooi gevulde en zeer prettig klinkende Minderbroederskerk. Met de hulp van Paul Steegmans aan het orgel (prachtige intermezzi) lieten zes dames van Psallentes het Luikse officie van Corpus Christi tot leven komen. Het Virga-Jesse-weekend kan niet meer stuk.

12•08•2017 Hasselt [B] La Fête-Dieu

Psallentes na zomerreces 2017

Zaterdag 12 augustus 2017 om 22u45 (sic) in de Sint-Rochuskerk (of Minderbroederskerk) te Hasselt.

Met Lisa De Rijcke, Amélie Renglet, Marina Smolders, Barbara Somers, Kerlijne Van Nevel, Veerle Van Roosbroeck, zang

Psallentes presenteert te Hasselt een project rond het typisch Luikse liturgische feest van het Heilig Sacrament, in de Luikse regio beter bekend als ‘La Fête-Dieu’. Bij de instelling van het feest in 1246 speelde de heilige Juliana een belangrijke rol. Meer dan dertig jaar eerder al had zij een visioen gehad van een onvolledige maan: naderhand zou zij inzien dat dit een boodschap was betreffende een onvoltooide liturgische cyclus, en dat met name een feest rond het Heilig Sacrament ontbrak. Het was de jonge en bescheiden monnik Jean de Cornillon die aan het werk gezet werd om dit nieuwe feest in een officie gestalte te geven.

Zoals gebruikelijk in die tijd waren teksten van kerkvaders als Ambrosius en Augustinus de belangrijkste voedingsbodem voor het liturgisch programma van het officie. Naast kerkvaders kwamen ook meer eigentijdse auteurs aan bod, zoals Alger de Liège en Pierre Lombard.

Op het muzikale vlak vertrok Jean vanuit een programma dat ook in andere officies reeds toegepast was: de antifonen volgen de nummering van de modi. Eerste antifoon eerste modus, tweede antifoon tweede modus, enzovoort. Het werd een soepel, verzorgd en expressief officie, een interessante getuige van de Luikse muzikale traditie. Het officie van Jean kende goede verspreiding in het bisdom Luik, en ook richting Duitsland, Moravië en Polen. Nog in dezelfde dertiende eeuw schreef Thomas van Aquino een ander officie voor hetzelfde feest. Dit werd al gauw het universele officie van Corpus Christi, ook al werd Jeans officie in de Luikse Saint-Martin zeker tot in de zestiende eeuw gezongen.

Een van de meest volledige bronnen voor het officie van Jean de Cornillon is een handschrift uit Tongeren (ca. 1300), dat in de Koninklijke Bibliotheek van Den Haag bewaard wordt, onder het nummer 70 E 4.  In net hoefnagelschrift staan er de antifonen en responsoria, de hymne en een sequens uitgeschreven. Psallentes selecteerde uit de 21 bladzijden van het officie voor het Heilig Sacrament gezangen voor de eerste vespers, en vulde dit aan met de sequens Laureata plebs. Organist Paul Steegmans verzorgt vijf interludia.

Hendrik Vanden Abeele

[PRESS] Missa Transfigurationis @ Toccata

Missa Transfigurationis. Psallentes / Hendrik Vanden Abeele

Het Duitse Oude Muziek magazine Toccata heeft in het jongste nummer een lovende recensie van onze cd ‘Missa Transfigurationis’: “Diese CD muss hoch eingeschätzt werden und is eine grosse Bereicherung der Diskographie. (…) Die Interpretation ist allerhöchsten Ranges.” Dit alles dus in de rubriek ‘nu hoor je het eens van een ander’.

Streepje Psallentes op Radio 1

Fillet Psallentes 6 juli 2017

Het gebeurt niet elke dag, maar vorige donderdag was Psallentes kort te horen op de Vlaamse Radio 1. Als inleiding tot een programma over de begijnen werd een streepje ‘O Sancta Mater Begga’ gedraaid, uit onze cd Beghinae. Koen Fillet, de gastheer, zei dat hij het erg mooi vond en ‘er bijna niet overheen’ durfde te praten.

Aan het begin van het programma werd Koen Fillet door zijn gast Mieke Felix op de vingers getikt omwille van het gebruik van het verkleinwoord ‘begijntje’. We kennen die ergernis, en begrijpen waarom vooral mensen die zich op de wereld van de begijnen hebben toegelegd dit te denigrerend vinden. Toch zul je ook hier, op deze site, hier en daar dat fameuze ‘begijntje’ of ‘begijntjes’ aantreffen. Onze verontschuldigingen daarvoor. We zijn in behandeling en nemen er pilletjes voor, maar omdat we eigenlijk niet echt het probleem zien, en het gebruik van het verkleinwoord uitsluitend liefkozend bedoelen, vrezen we dus blijvend aan die ergernis te zullen bijdragen. Het is sterker dan onszelf.

Het programma is hier te beluisteren (maar de link is wellicht niet eeuwig van toepassing).

Gesouterd

Psallentes Alba Nova 2017

Heel fijn weekend doorgebracht te Alden Biesen, alwaar vandaag zondag 25 juni 2017 opnieuw het festival Alba Nova te beleven was. Acht zangeressen van Psallentes (een niet op de foto) hebben vier verschillende programma’s gezongen met als centrale thema de ‘Souterliedekens’, in de driestemmige zettingen van Jacob Clemens. Het openingsconcert (10u) hebben we verzorgd in samenwerking met een zeer enthousiaste groep zangers van allerlei slag die gisteren zaterdag een vijf uur durende, papierloze workshop volgden. Volgens ons smaakt het naar meer!

 

25•06•2017 Alden Biesen [B] Alba Nova

Psallentes She said Yes

We zijn er helemaal klaar voor: zondag opent Psallentes de kerk op het Alba Nova festival te Alden Biesen. Dat doen we om 10 uur, in dialoog met enkele toonmomenten van de workshop die morgen zaterdag plaatsgrijpt. Vandaag hadden we met Psallentes de laatste repetitie. Het was mooi weer, dus we hebben er deels een wandelrepetitie van gemaakt — een unieke aangelegenheid, al helemaal als je dat kan doen op die mooie site van de Park Abdij in Heverlee. (Op de foto de ploeg die zondag om 12u, 15u en 17u in open lucht te horen zal zijn. Om 10u is er nog één zangeres meer, die staat hier niet op de foto.) Blij je zondag te kunnen ontmoeten!

Tijdens onze wandelrepetitie kwamen we meerdere families zwanen tegen (zie onder).

Psallentes Alba Nova de familie Zwaan

En we hebben ook de koeien vergast op een streepje Souterliedekens (zie onder).

Psallentes in de wei Souterliedekens

 

[PRESS] Hildegard @ De Gelderlander

first-hour-cover

Het gaat in hoog tempo, tegenwoordig, de recensies van (ondermeer) onze nieuwe Hildegard-cd. Dit keer in De Gelderlander: “Het klinkt uiterst verzorgd en synchroon, optimaal geïntoneerd en soms bijna hypnotiserend. Bijzonder zijn ook de subtiele improvisaties in de tekstherhalingen. Heel inspirerend.”

De dames van Psallentes wordt lof toegezwaaid, met bijzondere waardering voor Michaela Riener: “Een hoofdrol is weggelegd voor de pure sopraanstem van de Oostenrijkse zangeres Michaela Riener. Zij wordt afgewisseld met duozang en klanken van het tutti groepje. De vrouwenstemmen brengen je als luisteraar in hemelse sferen, zeker wanneer de tonen, zoals in O eterne Deus, tot ijzingwekkende hoogte stijgen.”

Ook Ann Kelders, die vertalingen maakte en tekstredactie verzorgde, wordt in de bloemetjes gezet: “De visionaire Bijbelteksten, zoals het Canticum Habakuk, zijn in het boekje trouwens ook in het Nederlands te volgen. Heel welkom, deze service, bezorgd door Ann Kelders.”

En ten slotte wordt de toegewijde lezer en luisteraar ook nog naar de Integrated Database for Early Music verwezen (idemdatabase.org), alwaar de Dendermonde Codex in hoge resolutie te bewonderen is. Allen daarheen.

Lees de volledige recensie hier.

[PRESS] L’Abbé Liszt @ Vox Humana

abbe-liszt-cover

Het tijdschrift Vox Humana heeft in het juli-nummer een uitgebreide en zeer lovende bespreking staan van onze L’Abbé Liszt. Een fragmentje: “Opvallend is het fantastische koor Psallentes o.l.v. Hendrik Vanden Abeele dat opent met ‘Hymne de l’enfant à son réveil’ – Psaume Moderne met harp en harmoniumbegeleiding, maar ook in de à cappella stukken zeer fraai van klank. De harp en het harmonium zijn het bed waarop het koor meer dan 10 minuten haar klanken legt. Hemels!”

De conclusie luidt dan ook: ”Een spraakmakend geheel dat door iedere Lisztliefhebber, maar ook andere muziekliefhebbers, gehoord moet worden.”

[PRESS] Hildegard @ Klassieke Zaken

first-hour-cover

In het nummer 3 van het tijdschrift Klassieke Zaken is zopas een interview verschenen met Hendrik Vanden Abeele. Aanleiding is de start van onze integrale opname van de Dendermonde Codex, met het uitbrengen van ‘First Hour’ in de reeks ‘Hours of Hildegard’. De artistiek directeur van Psallentes wordt in dat interview ondermeer geciteerd met deze woorden: “We gaan [voor die integrale opname van de Dendermonde-muziek van Hildegard von Bingen] rustig de tijd nemen. Het project vergt ook nogal wat research en we houden sowieso niet van haast maken. Daar is dit project veel te bijzonder voor.”

29•06•2017 Peer [B] Hendrik Vanden Abeele solo

 

27_M40_CANTIGAS INSTR ORGANETTO

Donderdag 29 juni 2017 in Peer, Deusterkapel: Hendrik Vanden Abeele solo (zang en organetto)

STELLA SPLENDENS
Liederen uit de Mariale devotie — gezongen en gespeeld

In ‘Stella splendens’ laat Hendrik Vanden Abeele liederen horen uit het rijke repertoire van de Mariale devotie. In de wereld van het gregoriaans was Maria al van in de vroege middeleeuwen een bron van inspiratie, maar het is pas in de veertiende en de vijftiende eeuw dat de liederen die haar en haar kwaliteiten bezingen haast niet meer te tellen zijn. We hebben de verzamelterm ‘liederen’ gebruikt, omdat het om muziek van diverse pluimage gaat: antifonen, responsoria, hymnen, sequensen… Vooral in die laatste categorie was de muzikale creativiteit groot, waarbij vele sequensen een vast stramien volgen: rijmschema’s, muzikale motieven die dat rijm weerspiegelen, dramaturgische opbouw doorheen het stuk. Naar inhoud en muzikale uitwerking dus een dankbaar onderwerp voor een avond laatmiddeleeuwse muziek, van gregoriaans over fragmenten uit het Llibre Vermell de Montserrat tot de nieuwe muziek van de Ars Nova toe. Hendrik Vanden Abeele zingt, en bespeelt het organetto.

Tickets hier.

Afbeelding: Cantigas de Santa Maria (Real Biblioteca de San Lorenzo de El Escorial, j.b.2)

[PRESS] Of the highest calibre

Missa Transfigurationis. Psallentes / Hendrik Vanden Abeele

This undoubtedly is a major production. […] The pieces performed here are of great beauty and fully deserve to be recorded. It allows us to catch a glimpse of the brilliance of the music performed across Europe, in this case in the southern Netherlands. Lastly, the performances by Psallentes are superb. This is singing of the highest calibre. The voices blend perfectly and the singers use historical pronunciation. You won’t hear often such exciting performances […]. This is a splendid production which no lover of renaissance sacred music should miss.”

Johan van Veen op Musica Dei Donum. Lees de volledige recensie hier.

[PRESS] Om te zoenen

psallentes-labbe-liszt

“[L’Abbé Liszt] biedt veel meer dan de titel suggereert. Wie afgaat op de inhoud van de tweede cd zou afgeschrikt kunnen worden door de suggestie van een verzameling bidprentjes. De werkelijkheid is anders: fenomenaal orgelspel, een vrouwenkoor om te zoenen, schitterende instrumenten en een ideale opnamekwaliteit. Voeg daaraan toe de uitstekende toelichting plus perfecte vormgeving en het beeld is compleet. Een juweel.”

Siebe Riedstra, OpusKlassiek. Lees de volledige recensie hier. 

25•06•2017 Alden Biesen [B] Psallamus

Alba Nova Psallentes 2017

Psallentes is op 25 juni 2017 weer te gast op AlbaNova, je weet wel, de opvolger van de Dag van de Oude Muziek. Op AlbaNova gaat het er wat avontuurlijker aan toe, met veel ‘publieksparticipatie’. We zijn dan ook blij dat het toonmoment van een vijf uur durende workshop op de zaterdag voor AlbaNova, geïntegreerd zal zijn in het openingsconcert van het festival, om 10u in de kerk van Alden Biesen. Psallentes zingt er het beroemde Miserere mei van Josquin Desprez, en Psalm 50 uit de Souterliedekens (een Nederlandse versie van het Miserere, dus), maar vooraf, tussendoor en nadien gaan deelnemers aan de workshop (de ‘zaterdagzangers’) ook de stem verheffen. En wie weet kunnen de zondagse bezoekers aan het festival ook wel even meezingen. Dat zijn dan ‘zondagzangers’.

Verder kun je ons ook in openlucht aan het werk horen om 12u, 15u en 17u, met een evocatie van een gezongen getijdengebed, met Souterliedekens in de kern daarvan. We verwachten het allermooiste zomerweer: droog en niet te warm met een vleugje zomerbloesem. Kom en zing, of/en kom en geniet — dit is een bevel!

Zondag 25 april 2017 te Alden Biesen. Meer info hier.

Workshop met Hendrik Vanden Abeele

Hendrik Vanden Abeele op SLOW (36h) Brugge Concertgebouw

Schrijf je in voor een workshop met Hendrik Vanden Abeele (Psallentes) op 24 juni 2017, en zing op zondag 25 juni tijdens AlbaNova 2017 mee met Psallentes in de kerk van Alden Biesen. Toegang tot het volledige programma van AlbaNova is inbegrepen!

Psallamus, of in het Nederlands: laat ons psalmen zingen. Al vele eeuwen lang worden in de christelijke liturgie psalmen gezongen. De honderdvijftig liederen uit het Bijbelse boek vormen de kern van het koorgebed, acht keer per dag. De 6de-eeuwse heilige Benedictus van Nursia legde dit als een van de eersten vast in zijn kloosterregel. Latijn was en is voor het reciteren van psalmen de standaardtaal, maar vanaf de 16de eeuw, uiteraard in de context van de Reformatie, begon men ook de volkstaal te gebruiken. Zo verscheen in 1540 bij de Antwerpse drukker Symon Cock een boekje met in het Nederlands vertaalde psalmen, in metrische rijmvorm. Die kregen de naam ‘Souterliedekens’, waar ‘souter’ een verbastering is van ‘psalter’ of ‘psautier’. Cock voegde voor elke psalm ook een melodie toe, die vaak ontleend was aan wereldlijke liederen — de kruisbestuiving tussen wereldlijke en geestelijke muziek was in die tijd gebruikelijk. Enige jaren later verschenen bij een andere Antwerpse uitgever, Tielman Susato, dezelfde Souterliedekens in driestemmige zettingen van de hand van Jacob Clemens non Papa. Het zijn deze meerstemmige Souterliedekens die de kern vormen van het Psallentes-project ‘Psallamus’, waarvan op AlbaNova 2017 een en ander te horen zal zijn.

Op zaterdag 24 juni 2017, de dag voor Midzomerfestival AlbaNova, kan je tijdens een mini-masterclass geleid door Hendrik Vanden Abeele (artistiek directeur Psallentes) met psalmen aan de slag gaan. We gaan samen psalmen zingen – in het Latijn en in verschillende modi, in licht-geïmproviseerde meerstemmigheid – en we leggen ons vooral toe op enkele van de Souterliedekens. We gaan creatief om met dit repertoire en werken auditief, zonder partituren. Iedereen – jong en oud – die houdt van zingen, kan meedoen. De dag nadien, op AlbaNova, zingen we mee met Psallentes tijdens een concert in de kerk van Alden Biesen. Er is mogelijkheid om te overnachten van zaterdag op zondag.

Praktisch
Zaterdag 24 juni 2017, van 14 tot 17 uur en van 19 tot 21 uur
Voor iedereen die houdt van zingen, geen voorkennis vereist

Meer info hier

This is the place

“Tony Walsh’s poem, ‘This is the place’, rapped out by him in fierce lines at Tuesday’s vigil in Manchester, did what public poetry should do – found words where there are no words. We say, ‘I don’t know what to say.’ We say we’re lost for words. Words have lost us. The poem gives us back the words we need.” (Jeanette Winterson in The Guardian, 25 May 2017)

Dorstig

Psallentes Tessenderlo Sint-Martinuskerk 2017

Een vier uur durende marathon gehad, deze namiddag te Tessenderlo, in de mooie Sint-Martinuskerk. Lisa, Veerle, Marina, Lieselot, Barbara en Elisabeth zongen traag, langdurig en met de grootste toewijding uit het Antifonarium Tsgrooten. We werden er zowaar een beetje dorstig van.

Blog at WordPress.com.

Up ↑