Bingen zingen

Psallentes 2019 Hours of Hildegard Second Hour Tutti

Een mens moet al eens zijn/haar zinnen verzetten, en met wat kun je dat beter dan met de deuntjes van Hildegard von Bingen! Alleen al om haar eigenzinnigheid, haar radicaliteit en haar afkeer van machtsspelletjes is dit een vrouw waar we van houden. Maar nog het meest houden we van von Bingen om haar muziek natuurlijk. Dus trokken we vandaag naar ons favoriete kerkje in Wallonië, om daar het tutti-gedeelte van ons ‘tweede uur’ van de volledige opname van de Dendermonde Codex op te nemen. Zo’n dagje Bingen-zingen: het doet deugd, het doet vergeten, je wordt er warm van. Zangeressen van dienst waren (van links naar rechts) Veerle Van Roosbroeck, Sarah Abrams, Lisa De Rijcke, Amélie Renglet en Barbara Somers. In een later stadium werken ook Michaela Riener en Sarah Van Mol nog mee. Voor de cd zelf is het nog even wachten, Hildegard: er zijn nog enkele wachtenden voor je!

Foto en tekst Hendrik Elie Vanden Abeele, 25 april 2019

‘Ons Hildegard’ in een documentaire

Psallentes in The Corporate Coup d'Etat Hildegard von Bingen URSULA11

Gemiddeld een keer per maand krijgen we hier op het hoofdkantoor van Psallentes — er is geen enkel ander kantoor hoor, maar ik vond dat mooi staan: ‘hoofdkantoor’, al helemaal in de context van wat hierna volgt — dus een keer in de maand ongeveer krijgen we een vraag om een of ander onderdeel uit een of andere cd die we uitbrachten te mogen gebruiken in een film of een documentaire. Eén van de meer opvallende gelegenheden waarbij je nu Psallentes in een soundtrack kan opmerken is het eind vorig jaar uitgebrachte ‘The Corporate Coup d’État’, een Canadees/Amerikaanse documentaire van Alfred Peabody.

“Een democratie moet haar burgers, zeker de meest kwetsbaren onder hen, beschermen. En daarin slaagt Amerika steeds minder. Deze onderzoekende en betogende documentaire vermengt inzichten van filosofen, schrijvers en journalisten met de ervaringen van enkele inwoners van de Rust Belt in het Amerikaanse Middenwesten, waar ooit de staalindustrie floreerde, maar waar na sluiting en outsourcing stedelijke gebieden zijn vervallen tot uitzichtloosheid. Juist hier is de aanhang voor Donald Trump groot, aangezien Trump niet beschouwd wordt als lid van de zo verafschuwde gevestigde orde.

Journalist Chris Hedges dateert de oorsprong van de crisis ver voor de verkiezing van Donald Trump. Net als zijn inspirator, de Canadese filosoof John Ralston Saul, beschouwt hij Trump als symptoom en niet als de ziekte. Decennia geleden verkocht de Amerikaanse politiek haar ziel aan het bedrijfsleven en vanaf het moment dat lobbyisten het corporatisme over Washington gingen uitrollen, begon de uitholling van de democratie. Noemde journalist Naomi Klein recent de regering van Trump een ‘corporate coup d’état’, Hedges en Ralston Saul betogen dat die staatsgreep al veel eerder plaatsvond.” (Bron: International Documentary Film Festival Amsterdam)

De makers van de documentaire besloten, naast speciaal gecomponeerde muziek van Michelle Osis, op twee plekken in de film de track ‘Sed diabolus in invidia’ te gebruiken, uit ons succesvolle (en momenteel uitverkochte) album URSULA11: muziek voor het officie van de heilige Ursula, van Hildegard von Bingen.

Hier de trailer van de documentaire (geen Psallentes in die trailer, en de documentaire zelf is voorlopig aan een wereldtournee bezig op documentaire-festivals, zoals vorige week nog te Leuven — nog niet online beschikbaar):

Hendrik Vanden Abeele, 11 april 2019

 

 

 

 

Lassus Penitentiair

Met z’n negenen van Psallentes betraden we vandaag de vrouwenafdeling van het ‘Penitentiair Complex Brugge’. We zongen er fragmenten van de Boetepsalmen van Lassus, met het oog op een documentaire in samenwerking met onder meer het Concertgebouw en Musica. ‘t Is eens iets anders als werkplek. Of het met ons zingen te maken had weet ik niet, maar we werden vlotjes terug vrijgelaten. Meer later!

Tekst en foto Hendrik Vanden Abeele

Mirek forever

Mirek Cerny in memoriam Hendrik Vanden Abeele 2019

Met enige vertraging bereikte ons het bericht dat Mirek Cerny overleden is. Hij werd 76 jaar. Ik kende Mirek niet zo goed, maar we hadden vaak schriftelijk of telefonisch contact, en we kwamen elkaar toch regelmatig tegen, en dat was onveranderlijk een hartelijke, hartverwarmende ontmoeting.

Mirek schreef de allereerste recensie over Psallentes, nu 19 jaar geleden, bij ons allereerste concert, in de kathedraal van Gent. (En ja, hij was zeer enthousiast.)

In de loop der jaren volgden nog veel andere recensies, eerst van concerten (concertrecensies zijn vandaag sowieso eerder zeldzaam geworden) en later vooral van onze cd’s. Toen ik hem begin dit jaar deelgenoot maakte van mijn pamflet tegen de voorgenomen afschaffing van de afdeling oude muziek op ‘het Lemmensinstituut’ (nu LUCA School of Arts – Campus Lemmens), leek dat bij hem een gevoelige snaar te raken. Hij nodigde me uit voor een gesprek bij hem thuis.

Zo kwam het dat ik op maandag 7 januari 2019 bij hem te Dilbeek belandde. Je kan moeilijk hartelijker ontvangen worden dan daar te Dilbeek: zowel Mirek als zijn echtgenote Anjes stonden klaar met verhalen over onder meer de Tsjechisch versierde Kerstboom en hun vakantie in de Oostenrijkse bergen, en met zelfgebakken koekjes. Vol trots toonde Mirek mij zijn grote en ingenieus opgeborgen cd-collectie. En hij wees me op de prachtige foto van Tomáš Masaryk, de stichter en eerste president van het toenmalige Tsjecho-Slowakije. Het artikel dat Mirek over mijn pamflet en over ons gesprek schreef, blijkt nu zijn laatste gepubliceerd artikel te zijn (Tertio, 13 februari 2019).

Nauwelijks enkele weken later, op dinsdag 22 januari 2019, ging ik opnieuw op bezoek bij Mirek en Anjes. Ik kwam terug van CC Westrand in Dilbeek, waar Het Collectief een herneming had gedaan van hun Eersteklasconcerten (in samenwerking met Musica). Het was een van de zeldzame sneeuwdagen deze winter, en zoals gebruikelijk was ik te voet — treinen en stappen, dat is mijn ding. Mijn sneeuwschoenen kon ik in de gang achterlaten en vervolgens stapte ik door het huis van Mirek en Anjes… in Mireks pantoffels.

We dronken koffie (Mirek niet, hij was meer een thee-man; en ik had van bij Koffie Onan hier in Leuven voor hem een zakje speciale zwarte thee meegebracht; en vervolgens toonde hij mij zijn gepersonaliseerde kop (zie foto)) en we aten weer die lekkere zelfgemaakte koekjes. En we keuvelden over het muzikale landschap in Vlaanderen en daarbuiten. Over het Gregoriaans Festival van Watou ook, een festival waar hij aan verknocht was. Over hun en mijn kinderen, over het leven, over ziek zijn en de toekomst.

Slechts enkele weken na mijn bezoek is Mirek dan overleden. Namens mezelf en Psallentes bied ik mijn deelneming aan in verdriet en gemis aan de lieve en energieke Anjes, aan hun kinderen en familie, vrienden en kennissen. In mijn gedachten leeft Mirek voort als de warme, vriendelijke, open en eerlijke man die hij was.

Dankjewel Mirek, Mirek boven, Mirek forever.

Tekst en foto Hendrik Elie Vanden Abeele, 26 maart 2019

De zevende dag

Psallentes deSingel 2019

Vandaag in deSingel te Antwerpen onze zevende dag ‘Eersteklasconcerten’ gehad. Eéntje te Alden Biesen, drie in het Concertgebouw Brugge, en nog eens drie in deSingel. Zo zijn bij ons nu meer dan tweeduizend kinderen langs de ‘oude muziek’ gepasseerd. Hopelijk voor hen, en zeker voor ons: een belevenis! Dat was horen, zien en… zingen!

Psallentes deSingel 2019B

Het past hier nogmaals alle deelnemers te danken: de kinderen en hun onderwijzeressen en onderwijzers, Hans en Martijn en al de anderen van Musica, de docenten van Musica (pluimpjes, pluimpjes!), de zangers en zangeressen van Psallentes, de begeleiders en het betrokken personeel van het Concertgebouw en deSingel, en natuurlijk ook Anonymus, Hildegard von Bingen, en Clemens non Papa. Wat een feest en een vreugde is het toch samen met fijne mensen muziek te maken, te bewegen, in beweging te zetten, je muzisch te amuseren, plezier te beleven aan je werk, om dan vervolgens in de ogen van vele tientallen kinderen een lichtje te zien, of een glimlach, een enthousiaste beweging. Geweldig!

Psallentes 2019C deSingel

Wie de Eersteklasconcerten eens wil meemaken, die brenge haar of zijn kind(eren) van 6 tot 12 mee naar het Alba Nova festival te Alden Biesen, op 30 juni 2019. Daar kun je het parcours lopen als gezin. Meer informatie volgt.

Foto’s en tekst Hendrik E Vanden Abeele T

Op de foto’s: Anne-Fleur Inizan, Elisabeth Colson, Barbara Somers; Kerlijne Van Nevel, Marina Smolders, Lisa De Rijcke; Michiel Haspeslagh, Gunther Vandeven en Jonathan De Ceuster. Wat een knappe mensen allemaal.

Aangesingeld

We zijn er (bijna) klaar voor. De blauwe zaal van deSingel, en andere ruimtes alhier, zijn in gereedheid gebracht voor de Eersteklasconcerten van Musica en Psallentes. We verwachten deze week weer bijna duizend kinderen voor anderhalf uur muzische belevenis. Vrolik en blij!

Eersteklasconcerten @ Concertgebouw Brugge

Psallentes Eersteklasconcerten Brugge Concertgebouw 2019

Deze week hebben meer dan duizend kinderen te Brugge, in het Concertgebouw, de zogenaamde Eersteklasconcerten beleefd. Tientallen klassen van het eerste leerjaar kwamen drie maal drie parcours met telkens drie workshops annex concertjes volgen, begeleid door docenten van Musica en zangers en zangeressen van Psallentes. We zijn blij en trots dat we dit hebben kunnen doen — en volgende week hetzelfde in deSingel te Antwerpen.

We hebben vastgesteld dat alle kinderen willen zingen. Als het even kan uit volle borst. Maar volgens ons krijgen ze er niet genoeg gelegenheid toe. Hoog tijd dus voor een campagne. In mijn jeugd had je alvast ‘melk moet, melk doet je goed’ — we weten nu wel zeker dat dat eigenlijk helemaal niet zo is. Daarom, met veel overtuiging, deze nieuwe campagne: ‘zingen moet, zingen doet je goed’! En ook: ‘drie glazen zelfgemaakte muziek per dag’! En misschien ook iets met een zingsnor of zo?

Tekst en foto Hendrik Elie Vanden Abeele Traen

 

2019 in het goud

Psallentes 2019 in het Goud Evenementen Hendrik Vanden Abeele

Zopas is, ten behoeve van de verwoede Psallentes-volger, de lijst ‘Events 2019‘ verschenen, op de pagina met diezelfde naam, hier op deze site. 2019 is om verschillende redenen een bijzonder jaar, al was het maar omdat we ons voornemen — zoals ook deze Antwerpse dame in de Berchemse ‘Iedereen-Klassiek’-straat dat doet — dit jaar voor ‘nul propjes zilverpapier’ te gaan. We gaan gewoon resoluut voor goud!

Het wordt een jaar van ontwikkeling, cd-releases, cd-opnames en filmopnames, naast een grote reeks ‘Eersteklasconcerten’ (in samenwerking met Musica) en enige andere engagementen in vooral Vlaanderen, maar bijvoorbeeld ook in Wallonië en Spanje. Over sommige evenementen kunnen we nog niet veel of zelfs geen informatie geven. Hou daarom die bewuste pagina in het oog — er staat nog een en ander op stapel, maar we kunnen daarover nu nog niet alles prijsgeven. Opnieuw staan er ook samenwerkingen op het programma, zoals met Zefiro Torna (herneming) en Oltremontano (nieuwe productie).

En om zeer cryptisch te besluiten: in de tweede helft van 2019 plannen we iets te doen wat mogelijk nog geen ensemble oude muziek ons voordeed. Spannend? Wait and see!

Hendrik Elie Vanden Abeele, artistiek en zakelijk directeur Psallentes, 7 februari 2019

Zing die Arabo-Andalusische zang

al-karavan

Hier even een gastoptreden van Amarant: zij ondersteunen (en organiseren mee) een initiatief dat de traditie van de ‘Arabo-Andalusische zang’ wil vrijwaren. Dit gebeurt onder leiding van de Antwerpse Belgisch/Marokkaanse zangeres Laïla Amezian. Toelichting en concrete informatie hieronder. Let wel: Psallentes is hier op geen enkele manier in betrokken. Maar als het erom gaat mensen te doen zingen, dan springen we meteen op tafel:

“De orale traditie verspreidt zich over de wereld van generatie op generatie. Zo zongen hier in België de Marokkaanse immigranten van de eerste generatie vaak traditionele liederen om ze zeker niet te vergeten en zo de band met het moederland levend te houden. Die traditie gaat echter langzaam maar zeker verloren. Om dit belangrijke erfgoed nieuw leven in te blazen, stelt Al-Karavan een koor samen van vrouwen en mannen uit diverse culturen die aan het werk gaan met Arabo-Andalusische zang. Na de repetities krijg je de kans je zangkunst te laten horen, begeleid door professionele muzikanten, tijdens een optreden in Gent in de Centrale en in Le Senghor in Brussel.

Onder leiding van Laïla Amezian (her)interpreteer je liederen uit het Arabo-Andalusische repertoire gezongen in het klassiek Arabisch en in het ‘Darrija’, een Marokkaans dialect.

Deze liederen worden traditioneel in unisono gezongen en bevatten een rijke poëzie. Ze gaan zowel over de liefde, het dagelijkse leven als het universum, maar ze zijn steeds doordrongen van mystiek.

We behouden de traditionele kenmerken van de liederen: de herhaling, het bezwerende karakter, vraag en antwoord, de klaagzang en trance-ritmes.  Maar we voegen de meerstemmigheid toe, een techniek die niet bestaat in de traditionele Maghrebijnse muziek. Hierdoor krijgen de liederen een heel andere en totaal nieuwe sonoriteit.

Je hoeft geen kennis van muziek noch van de Arabische taal te hebben. De liederen leer je aan op het gehoor (zonder partituur) en de teksten leer je fonetisch aan.”

Je neemt gratis deel en er zijn een achttal repetities (in De Centrale, Gent) en dus ook een paar concerten. Meer concrete informatie hier. Snel inschrijven, want de reeks start al op 14 februari.

Blog at WordPress.com.

Up ↑