Psallentes

[NL]

De gregoriaanse groep Psallentes (‘de zingenden’) werd in 2000 opgericht door zanger en dirigent Hendrik Vanden Abeele. Het ensemble gaat met professionele stemmen op zoek naar gregoriaans en aanverwante polyfonie uit verschillende historische periodes. Bijzondere aandacht gaat naar het gregoriaans van de late middeleeuwen en de renaissance. Inzichten hierover worden gevoed door praktijk-gebaseerd onderzoek, zoals Hendrik dat voerde in het kader van zijn doctoraat aan de Universiteit Leiden rond de ontwikkeling van een hedendaagse uitvoeringspraktijk van gregoriaans uit laat-middeleeuwse manuscripten — een artistiek onderzoek dat hij inmiddels verderzet als post-doc onderzoeker aan de Alamire Foundation (KU Leuven).

Allerlei projecten, concerten, workshops en opnames werden gerealiseerd, vaak in samenwerking met gerenommeerde ensembles als Capilla Flamenca, Oltremontano, Zefiro Torna, Chœur de Chambre de Namur en het Franse Millenarium; met instrumentisten als vedelspeelster Manuela Bucher en harpspeelster Sarah Louise Ridy; of organisten als Luc Ponet, Arnaud Vande Cauter en Joris Verdin. In deze projecten staat vaak het alternatim-gregoriaans centraal, een uitvoeringspraktijk die het belang van een gregoriaanse context voor de uitvoering van laat-middeleeuwse en renaissance muziek onderstreept. Daarnaast heeft Psallentes ook vele ‘solo’-projecten, waaronder het fel gesmaakte Memorabilia, een evocatie van het laatmiddeleeuwse officie voor het feest van de Heilige Drievuldigheid; en het vervolg hierop, het indringende Gesta Sancti Lamberti; of het uiterst succesvolle Beghinae — een programma dat zich in drie verschillende avondvullende versies en een uitstekend verkopende dubbel-cd (Le Bricoleur / harmonia mundi) op de muziek van de begijnen toelegt.

Inmiddels neemt ook polyfonie een grotere plaats in binnen de werkzaamheden van Psallentes. In augustus 2015 verscheen bij Musique en Wallonie een nieuwe cd met muziek van ondermeer Antoine de Févin, zoals dat te vinden is in een uniek zestiende-eeuws Doorniks manuscript, dat zowel gregoriaans als polyfonie bevat. Diezelfde combinatie van gregoriaans en polyfonie in één handschrift, monothematisch bovendien, vinden we ook terug in het Alamire-handschrift B-Br 215-216. Rond dat manuscript presenteerden de dames van Psallentes op Laus Polyphoniae 2015 het intense Mater Dolorosa — een programma dat als de start geldt van het project City of Seven Sorrows, dat in de komende jaren zowel het gregoriaans als de polyfonie uit B-Br 215-216 (en aanverwante manuscripten) intens zal exploreren.

In toenemende mate is Psallentes ook een enthousiaste partner in museale projecten. Zo realiseerde het ensemble de volledige opname van een zestiende-eeuws processionale, voor het Begijnhofmuseum Turnhout (vanaf 2015) en werkte het intensief mee aan de muzikale uitbouw van een tentoonstelling over muziek in het Lam Gods (Caermersklooster Gent, 2015-2016). Binnenkort verschijnt ook een cd met muziek uit Tongerse handschriften, en van die opnames zullen fragmenten te horen zijn op de audio-guide van de bezoeker aan het nieuwe kerkschatten-museum te Tongeren (2016).

Psallentes concerteerde op vele grote en kleine podia doorheen Europa – van het kleinschalige Musica Sacra-festival te Bever over Laus Polyphoniae Antwerpen, Oude Muziek Utrecht, het Amsterdamse Muziekgebouw aan ‘t IJ en de REMA-showcase te Valencia tot in het Konzerthaus Wenen toe.

Waar Psallentes oorspronkelijk alleen in mannengedaante verscheen, is sinds 2007 ook een vrouwenversie van Psallentes actief. Het is frappant te merken hoe de initieel gelijkaardige intenties inzake uitvoering van laatmiddeleeuws gregoriaans in de twee gedaantes van het ensemble toch in een totaal verschillende (doch compatibele) esthetiek resulteren. Zo dragen beide ensembles op hun manier bij aan het uitdiepen van onze omgang met gregoriaans en aanverwante polyfonie.

[FR]

PSALLENTES (CEUX QUI CHANTENT)

Ensemble grégorien fondé en 2000 par Hendrik Vanden Abeele, Psallentes et ses chanteurs professionnels explorent l’essence du chant grégorien à travers les différentes époques de l’histoire. Une attention particulière est accordée au chant grégorien du bas Moyen Âge et de la Renaissance. La compréhension en est alimentée par une étude basée sur la pratique, telle qu’elle est menée par Hendrik dans le cadre de son projet de doctorat sur la pratique de l’exécution du chant grégorien du bas Moyen Âge à l’Université de Leiden.

Toutes sortes de concerts ont été donnés, de nombreux CD ont été enregistrés, souvent en collaboration avec des ensembles renommés comme Capilla Flamenca et Millenarium, ou avec des organistes tels que Arnaud Vande Cauter et Joris Verdin. Au cœur de ces projets, on retrouve fréquemment l’alternatim grégorien, une pratique de l’exécution qui souligne l’importance d’un contexte grégorien lors de l’exécution de musique datant du bas Moyen Âge et de la Renaissance. En outre, Psallentes réalise également de nombreux projets ‘solo’, parmi lesquels le très apprécié Memorabilia, une évocation de l’office du bas Moyen Âge pour la fête de la Sainte Trinité, et sa suite, le pénétrant Gesta Sancti Lamberti.

Psallentes s’est produit sur de nombreuses scènes, petites ou grandes, à travers l’Europe, du modeste festival Musica Sacra à Bever à la Konzerthaus de Vienne, en passant par les festivals Laus Polyphoniae à Anvers et Oude Muziek Utrecht, ou encore par le spectacle promotionnel REMA à Valence.

Alors que Psallentes n’existait à l’origine que dans une version masculine, son pendant féminin a vu le jour en 2007. Il est frappant de constater à quel point des intentions initialement similaires en matière d’exécution de chants grégoriens du bas Moyen Âge résultent toutefois, dans les deux versions de l’ensemble, en une esthétique totalement différente (mais néanmoins compatible). Les deux ensembles contribuent ainsi, chacun à leur façon, à l’approfondissement de notre expérience du chant grégorien et de la polyphonie apparentée.

[ENG]

PSALLENTES (THE SINGING ONES)

The ensemble Psallentes was founded in 2000 by singer and conductor Hendrik Vanden Abeele. The ensemble seeks out plainchant and associated polyphony from various historical periods. Particular attention is paid to plainchant of the late Middle Ages and Renaissance.

Gradually, polyphony has taken on an increasingly important role within the work of Psallentes. In 2015, they brought a new CD with the ‘Musique en Wallonie’ label, featuring the music of Antoine de Févin, as found in a unique sixteenth-century manuscript from Tournai that contains both plainchant and polyphony. The same combination of plainchant and polyphony in a single manuscript is also found in the Alamire Manuscript B-Br 215-216 of the Royal Library of Belgium. The women singers of Psallentes performed the intense ‘Mater Dolorosa’ from that manuscript at Laus Polyphoniae Antwerp 2015.

Psallentes is also increasingly enthusiastic about partnering with museum projects. Thus the ensemble recorded the full contents of a sixteenth-century processional for the ‘Begijnhof museum’ in Turnhout (starting in 2015) and worked closely with an exhibition about music in Van Eyck’s altarpiece the ‘Adoration of the Mystic Lamb’ (at the Carmelite convent in Ghent, 2015-2016) and with the new church treasure-museum ‘Teseum’ in Tongeren (2016). They are currently preparing a new project, ‘Salzinnes Saints’, featuring the music from a beautiful sixteenth-century manuscript, held in Halifax, Canada.

Psallentes has given concerts at a great many venues, large and small, throughout Europe – from the intimate Musica Sacra festival in Bever through the Laus Polyphoniae concert series in Antwerp, the Utrecht Early Music festival, the ‘Muziekgebouw aan ’t IJ’ in Amsterdam and the REMA showcase in Valencia to the Vienna Konzerthaus.

 

Blog at WordPress.com.

Up ↑