Hadewijch in Utrecht: geen evangelie

[English version below] Vorige vrijdag 4 september 2026 waren we te gast op het Festival Oude Muziek in Utrecht – dankjewel ‘FOM’! Voor een uitverkochte Hertz-zaal van TivoliVredenburg, mochten we er stem geven aan een wel heel bijzondere vrouw: de dertiende-eeuwse Hadewijch. Vrijwel niets weten we over haar, maar haar gedichten – soms ‘liederen’ genoemd, hoewel ook ‘gezangen’ best een goede omschrijving zou zijn – getuigen over haar uitzonderlijk rijke en creatieve geest, en haar merkwaardige kunst om in het herhalen van steeds dezelfde boodschap toch voortdurend te verrassen in woordkeuze, in spel, in beeldspraak, in ritme, in rijm.

Dat de eminente neerlandicus Frits van Oostrom tot dit evenement destijds het initiatief nam, en uiteindelijk zelfs mee met ons het podium op ging, was niet zomaar een troef of een bonus. Het was een voorrecht, een plezier, een zegen. Hij stond aan de jardin-kant van het podium – de ‘cornu evangelii’ zeg maar, de kant van het evangelie, als je het kerkelijk zou bekijken. Frits stond dan wel aan de evangeliezijde van het podium, maar verkondigde allerminst een evangelie over Hadewijch: hij woog, nuanceerde en liet zorgvuldig ruimte voor wat we eenvoudigweg niet zeker weten. Het is uitkijken naar zijn boek over Hadewijch, dat er ‘als ‘t God belieft’ binnen enkele jaren aankomt. Hier kan je hem overigens over dat project horen vertellen.

Aan de cour-zijde hadden we bovendien de eer en het genoegen ook professor Veerle Fraeters bij ons te hebben. Met gepast gewicht, toepasselijke licht-Brabantse tongval en liefdevolle toewijding kweet zij zich van de opdracht ons zingen te ondersteunen met sprekend reciteren van onderdelen van Hadewijchs oeuvre. Wil je Veerle over Hadewijch horen spreken? Dat kan hier!

Overigens was dit evenement ondenkbaar zonder het werk van professor Frank Willaert. Hij was dan wel niet mee op het podium, maar in alles wat Psallentes rond Hadewijch doet kijkt hij gewild of ongewild mee over de schouder. Bedankt Frank, voor je grenzeloos vertrouwen en je voortdurende aanmoediging. Wil je Frank over Hadewijch horen spreken? Dat kan hier!

En in het midden stonden acht Psallentes-zangeressen. Annelies, Clara (debuut!), Renate, Veerle, Barbara, Clare, Elisabeth en Kerlijne hadden de moeilijke opdracht om Hadewijchs gezangen tot leven te brengen, recht doend aan haar klanken en haar kleur, zonder haar gewilde repetitiviteit te verdoezelen. Bedankt jullie. Wie doet jullie dit na!

De meer dan vijfhonderd toeschouwers leken ons erg tevreden! Zou Hadewijch zelf ook tevreden zijn geweest? Goed mogelijk dat zij een heel andere manier van uitvoering voor ogen had. Maar voor ons is zelfs dat geen evangelie: wij wilden Hadewijch voor een hedendaags publiek een stem geven. Met respect voor traditie, maar vol in het nu. We kijken uit naar meer van dit.

Ps. Psallentes is op zoek naar ondersteuners. Voor 11 cent per dag word je lid van de Psallentes Centimeters 2026. Je steunt ons dan met €40 euro voor het lopende jaar. Bovendien krijg je de nieuwe cd ‘Bernardus’ toegestuurd – de officiële release is ten vroegste in september 2026. Wil je ons helpen? Stort dan vandaag nog €40 op rekeningnummer BE62 7340 1182 9561 van Psallentes vzw. Geef ook je naam (indien anders dan op de overschrijving) en adres mee, of/en stuur een mailtje aan hendrik.vda[at]me.com. Eeuwig en één dag dankbaar!

Psallentes vzw geniet structurele ondersteuning door de Vlaamse overheid, en krijgt een jaarlijkse toelage van de Stad Leuven

Last Friday, 4 September 2026, we were guests at the Utrecht Early Music Festival — thank you, FOM! In a sold-out Hertz Hall at TivoliVredenburg, we had the privilege of giving voice to a truly remarkable woman: the thirteenth-century Hadewijch. We know virtually nothing about her, but her poems — sometimes referred to as ‘songs’, although ‘chants’ might be an equally fitting description — bear witness to an exceptionally rich and creative mind, and to her remarkable ability, while repeating essentially the same message again and again, to keep surprising us through her choice of words, her playfulness, her imagery, her rhythm and her rhyme.

The fact that the eminent scholar of Dutch literature Frits van Oostrom originally took the initiative for this event, and eventually even joined us on stage, was far more than simply an asset or a bonus. It was a privilege, a pleasure, a blessing. He stood on the jardin side of the stage — the cornu evangelii, so to speak, the Gospel side, if one were to look at it in ecclesiastical terms. Frits may have been standing on the Gospel side of the stage, but he was certainly not proclaiming a gospel about Hadewijch: he weighed his words, nuanced his claims, and carefully left room for what we simply cannot know for certain. We eagerly await his book on Hadewijch, which, ‘God willing’, is due to appear within the next few years. You can hear him talk about that project here.

On the cour side, meanwhile, we also had the honour and pleasure of having Professor Veerle Fraeters with us. With due gravitas, an appropriately light Brabant accent, and loving dedication, she took on the task of supporting our singing with expressive recitations from Hadewijch’s oeuvre. Would you like to hear Veerle speak about Hadewijch? You can do so here!

This event, incidentally, would have been unthinkable without the work of Professor Frank Willaert. He may not have joined us on stage, but in everything Psallentes does around Hadewijch, he is — willingly or unwillingly — looking over our shoulder. Thank you, Frank, for your boundless trust and your constant encouragement. Would you like to hear Frank speak about Hadewijch? You can do so here!

And in the middle stood eight Psallentes singers. Annelies, Clara (her debut!), Renate, Veerle, Barbara, Clare, Elisabeth and Kerlijne faced the difficult task of bringing Hadewijch’s chants to life, doing justice to her sounds and colours without disguising her deliberate repetitiveness. Thank you. Who could match you!

The more than five hundred people in the audience certainly seemed very pleased! Would Hadewijch herself have been pleased too? It is quite possible that she had a very different kind of performance in mind. But even that is no gospel to us: what we wanted was to give Hadewijch a voice for a contemporary audience. With respect for tradition, but firmly rooted in the present. We look forward to more of this.