Encrypted

Psallentes te Ronse

Fijn dagje doorgebracht te Ronse, alwaar we in — zoals de Ronsenaars het beweren, en ze zitten er zeker niet naast — een van de mooiste cryptes van Europa hebben geconcerteerd. We waren er te gast op het De Rore-festival, want de Ronsenaars zijn niet alleen trots op hun crypte, maar ook op een van hun meest beroemde stadsgenoten: Cypriaan De Rore. Ter gelegenheid van het festival hebben we onze bestaande collectie ‘Triptycha’ uitgebreid met twee nieuwe drieluiken, met muziek van De Rore. Volgend jaar komen we (waarschijnlijk/hopelijk/graag) terug!

Zangeressen van dienst waren, van links naar rechts op de foto: Veerle Van Roosbroeck, Lisa De Rijcke, Marina Smolders, Lieselot De Wilde, Elisabeth Colson en Marion Kreike. Warm was het er niet, in die crypte.

12&18•05•2017 Antwerpen & Gent [B] Sanc van minnen

Die minne es al met ondermeer Psallentes

Naar aanleiding van de wereldcreatie van de multimediale opera Revelations van de componist Wim Henderickx, gebaseerd op het werk van Hadewijch, hebben een aantal organisaties de handen in elkaar geslagen om het werk van deze dertiende-eeuwse mystica onder de aandacht te brengen en een Hadewijchfestival onder de titel ‘Die minne es al’ te organiseren. Het volledige programma vind je op de website van de Literaire Canon.

Psallentes is op dit Hadewijch-festival aanwezig op vrijdag 12 mei 2017 te Antwerpen, en op donderdag 18 mei 2017 te Gent, met het speciaal voor deze gelegenheid samengestelde programma ‘Sanc van minnen’.

Psallentes legt zich in ‘Sanc van minnen’ toe op een repertoire van Latijnse sequensen en Middelnederlandse liederen uit de late middeleeuwen. In elk van de zes delen van het programma staat een lied van de Brabantse mystica Hadewijch centraal. Zij dichtte rond 1250 geestelijke minneliederen. Soms deed ze dat op melodieën die ze aan gregoriaanse sequensen of hymnen ontleende — met tot gevolg dat in haar Middelnederlandse tekst soms Latijnse woordjes opduiken. In andere gevallen had ze trouvère-deuntjes in het hoofd toen ze haar rijmschema’s vastlegde.

Voor een goed begrip van de Hadewijch-liederen in dit programma is het nodig even stil te staan bij het woord dat er het meest in voorkomt: de minne. Hadewijch vond dat het haar taak was de haar toevertrouwde religieuze vrouwen tot de ware minne te brengen. De taal en de beelden die ze in haar gedichten gebruikt doen sterk denken aan de hoofse liefdeslyriek van de trouvères – haar illustere tijdgenoten. Maar waar het bij de trouvères toch altijd nog over een menselijke vorm van (meestal onbeantwoorde) liefde of verliefdheid gaat, is Hadewijch met iets heel anders bezig: zij wil de liefde ervaren als een plaats waar de mens God ontmoet. Vanuit de totale overgave in liefde aan de medemens en aan God wordt geestelijke volmaaktheid bereikt. Met God kan dan mogelijk een mystieke eenheid ontstaan. Echt volmaakt zal die eenheid bij leven echter nooit worden – de eeuwige deelname eraan wordt pas na de dood bereikt.

De liederen van Hadewijch worden aangevuld met uit Vlaamse en Nederlandse begijnhoven afkomstige gregoriaanse hymnen, responsoria en sequensen; met de slothymne uit Hildegard von Bingens Ordo virtutum; met vroege meerstemmige muziek uit de Codex Calixtinus; met een tweestemmig lied uit de traditie van de Moderne Devotie; en met werk van Suster Bertken. Psallentes baseert zich voor de melodieën van vijf Hadewijch-liederen in dit programma hoofdzakelijk op het speurwerk van wijlen Louis Grijp (Hadewijch, Liederen, uitgegeven door Veerle Fraeters & Frank Willaert, Groningen, Historische Uitgeverij, 2009). Voor het lied Ay, al es nu die winter cout maakte Hendrik Vanden Abeele een nieuwe melodie.

Hendrik Vanden Abeele, met dank aan Frank Willaert

23•04•2017 Ronse [B] Triptycha [continued]

Triptycha Psallentes De Rore 2017

Psallentes startte een tijd geleden met een langlopend project onder de noemer ‘Triptycha’ — drieluiken. Aanleiding was de vraag wat die engelen toch zouden zingen, op het Lam Gods van Van Ecyk. Omdat er redenen zijn om aan te nemen dat ze zowel gregoriaans als polyfonie zingen, bouwde Psallentes met vooral die twee elementen een reeks muzikale drieluiken, waarvan de eerste negen inmiddels verschenen op de cd Triptycha. Van in den beginne was het ook de bedoeling dit Drieluiken-systeem uit te breiden naar andere thema’s en andere periodes van de muziekgeschiedenis. Ter gelegenheid van het De Rore Festival in Ronse presenteren we nu twee nieuwe Triptycha rond de figuur van Cipriano De Rore, met muziek uit zijn beroemde mis Praeter rerum seriem (Triptychon #10), en een driestemmig Regina caeli (Triptychon #11). Zoals vrijwel alle componisten uit die tijd kunnen we zonder overdrijven stellen dat ook hij een bewondering had voor Josquin Desprez, en zich door hem liet beïnvloeden — de mis Praeter rerum seriem is overigens gebaseerd op een motet van Josquin. Daarom weerklinken in dit programma ook drie Triptycha rond Josquin (Triptycha #1, #4 en #9). Daarnaast kon natuurlijk ook Adriaan Willaert niet ontbreken (Triptychon #7). Willaert werd door De Rore opgevolgd als kapelmeester in Venetië.

Zondag 23 april 2017 om 16u in de Sint- Hermescrypte, Sint-Hermesstraat, te Ronse. Tickets via cultuur@ronse.be – 055 23 28 01.

Met de stemmen van Elisabeth Colson, Lisa De Rijcke, Lieselot De Wilde, Marion Kreike, Marina Smolders & Veerle Van Roosbroeck.

Lamentaties in Naarden [NL]

Psallentes Jerusalem Jerusalem Naarden 2017

Het uiterst aardige en sterk versterkte vestingstadje Naarden zal nooit meer hetzelfde zijn, nu we er met acht zangeressen van Psallentes op Goede Vrijdag en op Stille Zaterdag ochtendlijk ons programma ‘Jerusalem Jerusalem’ zongen. Bij de Goede Week horen lamentaties: de klaagzangen van Jeremias over de destijdse teloorgang van Jeruzalem — als stad, maar ook als samenleving. We deden dit in opdracht van de Nederlandse Bachvereniging, die niet veel meer dan een uur later in dezelfde ‘Grote Kerk’ te Naarden hun Matthäus-Passion lieten horen. Wie naar onze lamentaties kwam, kon zich meteen de juiste mindset vormen om ook de rest van de dag diep te laten inwerken.

Psallentes Naarden 2017

“Een sfeervol, zuiver, stil en eenvoudig gebeuren, vrijwel zonder beweging – maar niet onbewogen. Monotoon maar gedreven. Heel af en toe een streep virtuositeit (wanneer in een responsorium de melismes opflakkeren) en aan het eind van elke nocturne een deel van Josquin’s Miserere mei, Deus. Aan de luisteraar dan om de beleving van deze gebeurtenis in te vullen. Als het de verstilling teweeg kan brengen die wij voor ogen hebben, graag. Maar wil je er anders mee omgaan, net zo graag.” (Hendrik Vanden Abeele in de toelichting bij het programma.)

Psallentes Naarden De Meisjes

Zangeressen van dienst waren Veerle Van Roosbroeck, Amélie Renglet, Lisa De Rijcke, Sarah Abrams, Lieselot De Wilde, Barbara Somers, Elisabeth Colson en Marion Kreike.

[PRESS] Hildegard @ Het Nieuwsblad

Versie 2

All goeie dingen gaan in drie, toch? Vandaag bereikte ons ten derde ook een recensie van ‘Hours of Hildegard — First Hour’ uit Het Nieuwsblad, waarin Mirek Cerny schrijft: “de vijf vrouwenstemmen klinken bijzonder homogeen en ze vertolken de antifonen en responsoria heel precies”. Verderop ook nog: “Ze worden versterkt door de sensuele stem van de Oostenrijkse Michaela Riener…”.

[PRESS] Hildegard @ Opusklassiek

Aart van der Wal recensie Hildegard Psallentes

Uitgebreide bespreking van onze ‘Hours of Hildegard — First Hour’ op Opusklassiek, alwaar Aart van der Wal ondermeer vindt dat “Psallentes excelleert in deze trage, brede en meditatieve lezing van Hildegards oeuvre” en dat “de pure en devote vrouwenstemmen gehuld [zijn] in een vlekkeloze, bijna hemelse schoonheid in een fraai ruimtelijke opname…” Zo hoor je het weer eens van een ander!

 

[PRESS] Hildegard @ Musicalifeiten

Hildegard Musicalifeiten Psallentes

Onze ‘Hours of Hildegard — First Hour’ is dezer dagen goed in de pers (zie ook andere berichten). Op Musicalifeiten schrijft Jan de Kruijf: “[De zangeressen van Psallentes] zingen puur en sober, met ingehouden devotie en zonder blijken van geëxalteerdheid en bewijzen Hildegard zo een grote dienst. De verwachtingen rond het vervolg zijn hoog gespannen.”

14&15•04•2017 Naarden [NL] Jerusalem Jerusalem

Psallentes Jerusalem Naarden 2017

De liturgie voor de Goede Week is zeer rijk en divers, en heeft in de loop van de muziekgeschiedenis tot polyfone zettingen geleid die in ons collectieve geheugen gegrift staan. Maar het begon allemaal met de eenvoudige monofonie van het gregoriaans. In ‘Jerusalem Jerusalem’ laat Psallentes enkele pareltjes horen uit dat eenstemmige repertoire, zoals antifonen met psalmverzen, en lamentaties met hun responsoria.

Met name de lamentaties, misschien nog beter bekend als de klaagliederen van Jeremia, dringen diep door. Met sobere maar doeltreffende recitatie-formules wordt de val van Jeruzalem betreurd, waarbij die soberheid ons snel naar de kern van de zaak brengt: dit gaat ook over het lijden en sterven van Jezus Christus.

De drie fragmenten uit de klaagliederen, zoals liturgisch voorzien voor de eerste nocturne van de metten op Goede Vrijdag, worden hier niet alleen evocatief gepresenteerd binnen hun oorspronkelijke context, maar worden ook drievoudig becommentarieerd door de drie delen van de boetepsalm Miserere mei, Deus. Uit de vele polyfone zettingen van die psalm koos Psallentes voor die van Josquin Desprez, uitgepuurd tot een versie voor gelijke stemmen.

Zo ontstaan drie erg gelijkaardige taferelen, getekend in heldere lijnen en ingekleurd met zachte tinten. En zo helpt Psallentes te doen wat Jeremia ons aanbeveelt: ‘Jeruzalem, Jeruzalem, kom tot inkeer…’.

Vrijdag 14 april 2017 te Naarden, Grote Kerk, 9u30 (‘s morgens)

Zaterdag 15 april 2017 te Naarden, Grote Kerk, 9u30 (‘s morgens)

Tickets hier.

Naarden? ‘Naarden is een van de best bewaarde vestingsteden in Europa en vooral beroemd om zijn unieke stervorm.’

Met Barbara Somers, Elisabeth Colson, Lisa De Rijcke, Marion Kreike, Amélie Renglet, Lieselot De Wilde, Veerle Van Roosbroeck en Sarah Abrams.

Tekst en foto: Hendrik Vanden Abeele, 8 april 2017

[CD] Salzinnes Saints op komst

Salzinnes Saints Psallentes

Blij te melden dat ons nieuw album Salzinnes Saints inmiddels opgenomen en gemonteerd is, en op dit eigenste moment te Londen tot cd’tjes geperst wordt. Vanaf begin mei beschikbaar in de museumshop van de Art Gallery of Nova Scotia in Halifax, en hier bij ons in de winkels te koop vanaf 11 augustus 2017 — netjes op tijd voor Laus Polyphoniae te Antwerpen, alwaar we dit programma presenteren. Nog even geduld dus, maar geduld wordt altijd beloond, is het niet? Wie niet kan wachten zal in de tussentijd nog minstens één ander nieuw cd’tje van ons kunnen aanschaffen, maar daarover later meer!

Met dank aan Kris Thielemans voor de alweer prachtige vormgeving, en aan Ann Kelders voor vertalingen en tekstredactie.

 

Klara Live 6 april 2017

Klara Live

Deze avond kun je op Klara luisteren naar de live-opname van ons concert in het Concertgebouw Brugge (februari), met het programma ‘The Road of Excess leads to the Palace of Wisdom’— muziek van Hildegard von Bingen en Galina Oestvolskaya, in samenwerking met Het Collectief. Het zien spelen en zingen is wellicht onvervangbaar, maar die 82 minuten kun je vanavond dus alvast auditief innemen. Succes!

[PRESS] Ha Ha Ha Ha Ha

Harmonia 5 H's Psallentes

Oftewel: vijf H’s van het Tsjechische muziektijdschrift Harmonia — de maximumscore. Je zou kunnen zeggen dat het helpt dat deze recensie geschreven is door de in Vlaanderen bekende (en wonende) Mirek Černý, maar zo werkt het niet: toen ik hem bijvoorbeeld vorig jaar, bij de première van onze The Palace of Wisdom…, vroeg of hij het een beetje had kunnen smaken, toen zei hij eenvoudig en duidelijk: ‘nee’. Dus als Mirek zegt dat Fragmenta Tungrensia vijf sterren waard is, dan zal het wel zo zijn zeker?

(Te koop in de winkel, en ook bij het kerkschattenmuseum Teseum te Tongeren.)

Hendrik Vanden Abeele, 6 april 2017

Salzinnes Teaser

Psallentes gaat twee keer naar Canada dit jaar. Hendrik Vanden Abeele zal begin mei een lezing en workshop geven in Halifax, en aanwezig zijn op de opening van de tentoonstelling Centuries of Silence: the Discovery of the Salzinnes Antiphonal; en in september trekt hij opnieuw naar Nova Scotia, maar dan in het gezelschap van acht zangeressen, met het programma ‘Salzinnes Saints’. Canadian Heritage heeft over het project alvast een teaser gelanceerd. Hierboven in het Engels, hieronder in het Frans. De muziek is echter telkens dezelfde: in dat goeie ouwe Latijn dus.

Van links naar rechts: Nicole, Hendrik, Joris

Nicole Van Opstal, Hendrik Vanden Abeele, Joris Verdin

Het was dus geen aprilgrap: deze namiddag waren Joris Verdin en Hendrik Vanden Abeele te gast op Klara, bij Boetiek Klassiek, met als gastvrouw Nicole Van Opstal. Het werd rustig en gezellig, met twee fragmenten uit de L’Abbé Liszt, en één fragment uit Hours of Hildegard, First Hour — en de toelichtingen bij dit alles door zowel Joris als Hendrik. Wie het gemist heeft kan hier herbeluisteren (vanaf ongeveer minuut 26). Opgelet: deze link werkt niet ten eeuwigen dage.

 

[PRESS] 1 april 2017: Joris en Hendrik bij Boetiek Klassiek

Op Klara Psallentes

Zaterdag 1 april, vanaf 15u ongeveer, zijn Joris Verdin en Hendrik Vanden Abeele te gast bij Nicole Van Opstal op Klara. Ze spreken er over enerzijds de nieuwe cd van Joris Verdin met Psallentes (een dubbel-cd rond religieuze muziek van Liszt) en anderzijds de nieuwe cd van Psallentes alleen (met muziek van Hildegard von Bingen). Morgen zaterdag dus, op Klara. Allen daarheen!

Jerusalem Jerusalem Naarden

Bachvereniging Psallentes

Vandaag weer een nieuw project aangevat, met de eerste repetitie van ‘Jerusalem Jerusalem’, binnenkort mee te maken te Naarden (Nederland), in opdracht van de Nederlandse Bachvereniging. Op Goede Vrijdag en op Stille Zaterdag zingen we telkens om 9u30 ‘s morgens fragmenten uit de gregoriaanse liturgie voor die dagen (inclusief de beroemde lamentaties), gecombineerd met een gelijke-stemmen-versie van het Miserere mei, Deus van Josquin Desprez. Meer later!

Hendrik Vanden Abeele, 24 maart 2017

‘Salzinnes Saints’ Day Three: Snippet

Today in Psallentes-land: third and last day of our ‘Salzinnes Saints’ recording sessions. This is an unedited snippet from today’s work, a Jacob Clement fragment. Attentive listeners will notice that we have had quite some fun today. And thanks to Sarah, we have had quite some soup too. (Photo below: warming the soup during break, with (a fragment of) Sarah Van Mol, Sarah Abrams and Veerle Van Roosbroeck.)

Sarah Van Mol, Sarah Abrams, Veerle Van Roosbroeck Psallentes Salzinnes Beaufays

 

[PRESS] L’Abbé Liszt in De Volkskrant

abbe-liszt-cover

L’Abbé Liszt in de Volkskrant van vandaag 17 maart 2017: ‘Vooral de stukken waarop Verdin het harmonium bespeelt zijn glashelder, en dat geldt ook voor het vrouwenkoor van het ensemble Psallentes.’ Lees de volledige (maar erg korte) recensie hier.

 

Leuven: check!

IMG_1758

Voor wat voorlopig de laatste uitvoering van ‘…Palace of Wisdom’ was — onze fijne samenwerking met Het Collectief  met muziek van Von Bingen en Oestvolskaya — trokken we naar de uitverkochte Predikherenkerk te Leuven. Wat een mooie, inspirerende, en toepasselijke ruimte is dat toch. En het was er zomers warm…

In naam van de zangeressen van Psallentes en de instrumentalisten van Het Collectief dank ik graag het publiek dat zich sinds vorig jaar te Brussel en nu dit jaar te Maasmechelen, Brugge, Amsterdam, Antwerpen en Leuven vol ingezet heeft om dit project met een open geest tegemoet te treden. Het is voorwaar geen makkie, 82 minuten lang naar een constructie Hildegard-Galina luisteren, met vaak harde, onverbiddelijke muziek — en dan heb ik het niet alleen over Oestvolskaya. ‘Chapeau’ dus aan het publiek, talrijk èn welwillend. Prachtig!

Nu wenken weer andere projecten, maar The Road of Excess leads to the Palace of Wisdom komt zeker nog terug, naar ‘a theatre near you’.

Hendrik Vanden Abeele, 16 maart 2017

16•03•2017 Leuven [B] Palace of Wisdom

Psallentes en Het Collectief Foto Johan Beckers bakuropuntbe

Voorlopig laatste kans om The Road of Excess leads to the Palace of Wisdom te beleven: volgende donderdag 16 maart 2017 te Leuven, Predikherenkerk. Driewerf helaas voor late beslissers: concert is uitverkocht. Maar we lieten ons vertellen dat je jezelf op een wachtlijst kan laten zetten. Misschien is dat toch ook al iets: later (of nu al) aan je kleinkinderen kunnen vertellen dat je ooit op een wachtlijst stond voor een concert van Psallentes en Het Collectief.

De foto is van Johan Beckers (www.bakuro.be) en je ziet (delen van) Sarah Abrams, Martijn Vink, Thomas Dieltjens, Pascal Rousseau en Hendrik Vanden Abeele.

Blog at WordPress.com.

Up ↑