Erst sing ich euch ein Lied!

Schermafdruk 2019-12-24 11.30.12

Schon winkt der Wein im goldnen Pokale,

Doch trinkt noch nicht, erst sing ich euch ein Lied!

Onze vrienden van Het Collectief (Thomas Dieltjens en co, voor de gelegenheid onder leiding van Reinbert de Leeuw) zijn op zoek naar financiering voor hun groot project rond de opname van Mahlers Das Lied von der Erde. Dus hoe verleidelijk die wijn ook is, mijn advies zou zijn: drink eens wat minder dezer dagen en schenk de winst aan hun project, waarvoor ze een campagne hebben opgezet via voordekunst.nl. Wij zijn fan, en wij steunen! Aan Het Collectief veel succes gewenst — met het project en met het ophalen van het gewenste budget.

Hendrik Elie Vanden Abeele, 24 december 2019

Sally 2020

Het Beethoven-jaar is begonnen: binnen exact een jaar wordt hij 250. Dat vieren we met het liedje ‘Sally in our Alley’ in een bewerking van, jawel, Ludwig van Beethoven. Hier in een uitvoering met onder meer, jawel, Yo-Yo Ma. Een opname uit 1979.

Het derde stroofje gaat ongeveer zo: ‘Wanneer het weer Kerstmis wordt, dan zal ik geld hebben, ik zal het sparen, in een doosje steken, en ik geef het aan mijn schatje; zelfs als het tienduizend pond zou zijn, ik gaf het allemaal aan Sally. Zij is mijn hartendief. Én ze woont in ons steegje!’

Wat een mooi liedje om een nieuw jaar mee te gaan beginnen. Graag wens ik in naam van Psallentes en mezelf alle lezers van deze site en alle fans van Psallentes een heel mooi 2020. Mooie muziek — veel Beethoven, ok, maar veel meer dan dat — en natuurlijk naar lijf, leden en hoofd een uitstekende gezondheid.

In eigen naam voeg ik hier graag nog aan toe dat dit mijn Kerstwens is: minder brutaliteit, gekonkel en cynisme op de wereld; meer empathie, openheid en zachte aardigheid.

Lang leve Sally!

Tot volgend jaar!

Hendrik Elie Vanden Abeele, artistiek directeur Psallentes

Van Laken een broek

Psallentes Laken Interreligieus 2019 Ensemble Wird

Sarah en Veerle noteren nog snel even de juiste uitspraak van de ‘Lama Bada Yatathanna’ die we straks samen gaan zingen. Vandaag waren we zondaglijk te gast in Laken, alwaar we meewerkten aan een ‘interreligieus concert’ dat georganiseerd werd door verschillende Brusselse organisaties (zie ons eerder bericht over dit evenement). Voor het project zelf werkten we samen met enerzijds Palhik Mana vzw (met dank aan Sarah Avci) en anderzijds het hedendaagse Soefi-ensemble Wird. Het was een geweldige ervaring, onder meer omdat we prachtkerels als Mustafa, Rachid en Hassan leerden kennen. Er was ook een fijne verrassing bij, een onverwacht genoegen: Brice Soniano speelde ook mee, de fijne contrabassist met wie we vorig jaar in ‘Minne’ werkten — dat was ons project met An Pierlé. Wat kan de wereld soms klein zijn. Vandaag zagen we overigens vele gesluierde vrouwen in ons publiek — toch wel zeer uitzonderlijk. Voor dit alles een extra grote dankuwel aan Gertie Lindemans!

Als je met aandacht luistert naar zowel ‘ons’ gregoriaans als ‘hun’ soefi-muziek, dan kan je niet anders dan vaststellen dat die muziek ‘deep down’ van hetzelfde laken een broek is. Aan de oppervlakte hoor je dat niet, maar wel als je doordenkt over structuren, modi, motieven, versieringen, thema’s… Dat sterkt ons in de overtuiging dat de gemeenschappelijke gronden van de muziek van de ‘abrahamitische religies’ nog onvoldoende bestudeerd zijn. Een heel moeilijk onderwerp, dat wel, want we worden sterk gehinderd door de nevelen van de tijd: we moeten terug naar een lang vervlogen tijd waar muziektradities mondeling doorgegeven werden. Ga d’r maar aan staan, zouden de Nederlanders zeggen…

Foto en tekst Hendrik Elie Vanden Abeele

Zingen moet, zingen doet je goed

Psallentes bij Markant Mechelen Nationale Cultuurdag 2019

Vierhonderd Markant-vrouwen over de vloer gehad, daarnet in de Mechelse Stadsschouwburg. Ze kregen muziek van de begijnen te horen, van Hadewijch en van Hildegard, en ze werden ook uitgebreid daarover ingelicht. Even liet ik ‘mijn’ zangeressen ook aan hun lot over, en dan kon ik dit fotootje maken: ensemble en publiek in één shot, een vrij uitzonderlijk beeld — toch zeker als het door de dirigent zelf gemaakt is. Ook het traditionele zingen van deuntjes werd geprobeerd — met helaas wisselend succes. Minder ‘zinderend’ dan ik het hier eerder aankondigde en dus ook verwachtte. Mensen zingen niet meer, zou je denken. Sommigen wel, anderen niet, misschien zelfs nooit, zelfs niet onder de douche. Is dat erg?

In mijn jeugd — en dat is dan voor vele lezers ook in hun jeugd — kregen we slogans als ‘melk moet, melk doet je goed’ om de oren geslagen; en ook zoiets als ‘drie glazen melk per dag’, en ‘melk voor elk’. Nu weten we stilaan beter, al willen velen het nog niet geloven: melk is eigenlijk helemaal niet goed voor je, en je kunt het missen. Toch zou ik graag die slogans gaan recycleren, als het kan. Maar ze zouden dan worden: ‘Zingen moet, zingen doet je goed’ en ‘drie minuten (kwartier/uur) zingen per dag’. (Voor ‘melk voor elk’ vond ik zo niet direct een goed alternatief met ‘zingen’ erin. Creatieve geesten, zet het in de commentaren hieronder!)

Ik denk dat zingen echt goed is voor je. Ik hoef er zelfs het boek ‘Singing in the brain’ van de Nederlandse professor Erik Scherder niet bij te halen (is ook niet echt een pageturner, eerlijk gezegd). Zingen is volgens mij gewoon goed voor lijf en leden, én voor het hoofd, én voor je sociaal leven. Dus: allen naar de zangles! Zing samen! Ga in een koor! Zing in de auto, in de douche! Maakt niet uit welke muziek! Zing!

Toen ik aan de Universiteit Leiden promoveerde, heeft mijn hoofdpromotor Frans de Ruiter de moed gehad zijn laudatio niet uit te spreken, maar te zingen. Een zanger is hij nochtans niet. Ik vond het prachtig.

Tekst en foto Hendrik Elie Vanden Abeele, 15 oktober 2019

 

 

‘Op dese vaert’ met bruid en al

Psallentes Philine Janssens 2019 Koorlink Monday Agbonzee Jr

Gisteren zondag tot ons groot genoegen nog eens aangetreden bij Koorlink te Antwerpen. Voor ons programmaatje rond de Souterliedekens (met de ietwat mysterieuze titel ‘Op dese vaert’) lieten we Philine Janssens, inmiddels een goede vriendin van Psallentes, aantreden als een soort ‘Bruid van Christus’. Dat gebeurde uiterst sober en spaarzaam, in de laatste tien minuten van het programma, en met de juiste belichting werd het wat het moest zijn: alsof je niet zeker kon zijn wat je zag, alsof het misschien wel een droom was. De bruid was niet veel meer dan een schim, een zinsbegoocheling. Gleed even voorbij, zacht voor je netvlies, niet indringend, en je kon er zomaar naast kijken als je in het zingen van een Salve regina en een Magnificat was opgegaan. Nog wat polyfonie van Jacob Clemens er bovenop, en je zondag was niet meer wat je dacht dat ie ging worden…

Met dank aan de zangeressen van dienst, aan danseres Philine Janssens, en aan fotograaf Monday Agbonzee Jr. Binnenkort hier nog meer foto’s te zien!

Overdaad met maat

Psallentes Begijnhofkerk Leuven 2019 Corpus Christi

Overdaad schaadt, maar op de akoestiek van de Begijnhofkerk van Leuven staat de juiste maat. Dat hebben we deze avond met zeven zangeressen van Psallentes nog eens kunnen testen — zeer tot onze vreugde en ons genoegen.

Zelfs van het onderwerp van de avond zou je kunnen zeggen dat het om overdaad ging: het feest voor Corpus Christi is pas laat aan de liturgische kalender toegevoegd — meer dan duizend jaar lang leek aan dat feest geen behoefte. Maar wat je daarvan ook denkt: muzikaal gezien is het een pareltje.

Het was alweer een tijdje geleden dat we nog een concert zongen waar nul procent polyfonie in zat. Niets dan gregoriaans, ontdaan van alle overdaad. Op enkele plaatsen heel spaarzaam en voorzichtig met een hoge bourdon verrijkt. Strak, streng, sober. Misschien is dat het beste wat (beluisteraars van) gregoriaans kan overkomen.

Foto en Tekst Hendrik Elie Vanden Abeele, 12 oktober 2019

22•11•2019 Brussel [B] O splendidissima gemma

Psallentes Hildegard Dominicanen Brussel

Vrijdag 22 november 2019 geen Heilige Cecilia maar Hildegard von Bingen centraal op ons concert ‘O splendidissima gemma’ bij de Dominicanen te Brussel, aan het Jubelpark.

‘Le concert présente les plus audacieuses compositions d’hymnes, antiennes, chants et séquences autour de la Vierge Marie, de sainte Ursula, et de la pièce d’éthique des vertus ‘Ordo virtutum’, prises du Wiesbaden manuscrit et du plus ancien manuscrit, mieux connu comme le ‘Dendermonde Codex’.’

HVdA

12•11•2019 Brussel [B] Lezing Hildegard

Psallentes Hendrik Vanden Abeele Hildegard von Bingen 2019 Brussel Dominicanen

Op dinsdag 12 november 2019 om 20u15 geef ik bij de Dominicanen te Brussel een lezing over Hildegard von Bingen. Dit naar aanleiding van ons concert tien dagen later (zie aldaar). De lezing gebeurt in het Frans — en er wordt ook gezongen.

‘Un des premiers compositeurs dont on connaît le nom est une femme : Hildegard von Bingen (1098 – 1179). Celle-ci nous laisse une œuvre musicale de plus de 70 chants, hymnes, séquences, liés aux traditions liturgiques de l’époque, évoquant aussi des textes spirituels séculiers. Qui est cette abbesse qui retient l’attention des pouvoirs politiques et ecclésiaux, théo- logienne, philosophe, femme littéraire et scientifique et com- ment sa musique a-t-elle influencé la musique occidentale ? Une introduction qui propose un aperçu du contenu spirituel et l’écoute de fragments musicaux.’

Hendrik Vanden Abeele

 

25/26•10•2019 Madrid [Es] De Cluny a Compostela (siglos X-XII)

Psallentes Madrid 2019

Psallentes zingt twee concerten te Madrid, op 25 en 26 oktober 2019, telkens in de Fundación Juan March. Op het programma: het oudste gregoriaans, met ontwikkelingen tot in de twaalfde eeuw (Codex Calixtinus).

Als je je Spaans al/nog een beetje wil oefenen: ‘Este programa se inicia con algunos de los testimonios más antiguos de la notación musical europea, anteriores a la reforma gregoriana, incluyendo algunos ejemplos procedentes del Antifonario Blandiniense (siglo viii), y de un gradual de Cluny que demuestra el importante papel de este monasterio como uno de los núcleos centrales en la red monástica medieval. Asimismo, se pone de manifiesto la importancia del canto de los salmos como eje de la liturgia medieval, y se incluyen algunas de las formas más antiguas del canto gregoriano y de la polifonía. El concierto concluye con la composición a tres voces más antigua de la que se tiene noticia: el conductus Congaudeant Catholici, procedente del Codex Calixtinus y datado en el siglo xii.’ (Eduardo Carrero)

 

Blog at WordPress.com.

Up ↑