[ENG] Recitations and Reconsiderations [11/15] Recitations

The Christian practice of liturgical recitation of sacred texts (also known in other religions, and notably in the context of the Jewish synagogue, from which the Christian tradition most probably originated) has a long and interesting history, that has been described elsewhere.

A text was chanted to simple formulae based on a reciting tone with musical inflections reflecting grammatical structure, and punctuation signs becoming indicators for the performance. According to the function of the text or the solemnity of the occasion, recited texts were troped (most frequently the Epistle, see Figure 1) or more elaborate recitation styles were used, for example in Lamentations, genealogies, or Passion recitations. Singers’ creativity flourished, up to the point that the Council of Grado (1296) felt the need to restrict the use of ornate melodies.

Now that is a point in history to which a performer can relate: recitational practice was rich, and testimony of many different forms of this practice in manuscripts provides the creative potential for splendid recitations, amounting to anything between a sober and a complex plainchant performance.

Hendrik Vanden Abeele

Barcelona, Biblioteca Catalunya M. 911 f38v, Psallentes.com
Cantorale from Gerona (Barcelona, Biblioteca Catalunya M. 911 f38v-39) with a fragment of a troped Epistle (letter from St Paul to Timothy). The tropes are distinguishable as more ornate than the more or less recto tono passages from St Paul’s letter.

[NL] Musica Mediaevalis 14/40 — Llibre Vermell de Montserrat

Mariam matrem Montserrat - Psallentes - Musica Mediaevalis Hendrik Vanden Abeele
Mariam Matrem from the Llibre Vermell de Montserrat. The topmelody is counterbalanced with a ‘contre’ (fourth line) and a ‘tenor’ (fifth line). [Montserrat, Llibre Vermell, f25]

In het jaar 880 hadden herders in de omgeving van Montserrateen visioen van licht en muziek. In de buurt werd in een grot een beeld van Maria gevonden, dat de bisschop naar een naburige stad liet brengen. Maar onderweg werd het beeld zo zwaar dat het niet meer verplaatsbaar bleek. Op die plek liet de bisschop een kapel oprichten, waar dan later de Abdij zou gesticht worden.

Montserrat is een plaats op een voetdagreis van Barcelona, waar een relatief klein maar grillig gebergte allerlei spectaculaire bochten maakt. Aan de grilligheid van een van de bergruggen dankt de plaats trouwens zijn naam: Mont Serrato, wat zoveel betekent als ‘gezaagde (in de zin van getande) berg’. Het Monasterio de Montserrat bevindt zich op een hoogte van 720 meter aan de oostzijde van de bewuste berg.

Over de ontstaansgeschiedenis van de Abdij heerst onzekerheid. Waarschijnlijk werd het klooster gesticht door een monnik, afkomstig uit het noordelijker gelegen Ripoll. Op de plek waar in de negende eeuw de kapel ter ere van Maria was gebouwd, richtte hij het klooster op, dat zou uitgroeien tot een van de grootste en bekendste Benedictijnerabdijen.

Het manuscript met de beroemde naam ‘Llibre Vermell de Montserrat’ werd gemaakt aan het eind van de Middeleeuwen, (ten laatste) in het jaar 1399. In de geschiedenis van Catalonië is het een belangrijke en welvarende periode, en de liederen die in het boekje te vinden zijn leggen daar op een hun eigen wijze getuigenis van af. Het boekje bevat, naast een reeks ‘gewijde’ teksten waar meestal slechts enkele specialisten in theologische traktaten enige interesse voor aan de dag leggen, negen pareltjes van Middeleeuwse pelgrimsmuziek. Over dat kleine repertoire muziekstukken is al heel wat inkt gevloeid, en er zijn vele tientallen opnames van gemaakt. Het repertoire zelf is nauwelijks groot genoeg om een volledig concert of zelfs een volledige cd mee te vullen. Vaak wordt een en ander dan ook gecombineerd met andere muziek, soms uit andere bedevaartscollecties – vooral dan de collecties waar de Mariale devotie ook een belangrijke plaats inneemt.

Continue reading “[NL] Musica Mediaevalis 14/40 — Llibre Vermell de Montserrat”

Blog at WordPress.com.

Up ↑