Antiphonaries.com

[ENG] A new site, Antiphonaries.com, is devoted to research into late medieval chant manuscripts. It will hold 600+ movies in which a fifteenth-century antiphonary from Ghent is shown and discussed page by page. Today, a few dozen movies have been posted. Hundreds to go, so keep track of them via Antiphonaries.com. Nice!

Antiphonaries.com Psallentes Hendrik Vanden Abeele

[NL] Musica Mediaevalis 10/40 – Liturgisch drama

Ludus Danielis start on Psallentes site, text Hendrik Vanden Abeele

De term ‘liturgisch drama’ is van 19de-eeuwse origine en is helaas niet helemaal toepasselijk op het fenomeen dat er mee bedoeld wordt. Enerzijds klinkt dat woordje ‘drama’ zo dramatisch – maar goed, er wordt mee aangegeven dat er een soort toneeltje wordt opgevoerd – en anderzijds is er met de term een essentiëler probleem, namelijk dat die toneelstukjes hooguit para-liturgisch zijn, niet liturgisch. Deze toevoegingen aan het alreeds bestaande repertoire (jawel, het liturgisch drama is een trope) hebben nooit een onderdeel uitgemaakt van de officiële ceremonieën, ze zijn dus nooit echt ‘liturgie’ geweest, in de meest concrete zin van het woord. De liturgische drama’s bestonden dus naast (‘para’) datgene wat aan liturgie gevierd werd. Maar, het gaat hier wel degelijk om expliciet christelijke thema’s, gezongen in het Latijn, vermoedelijk door de (lagere) clerus, en ze kwamen altijd op een of andere manier uit de officiële liturgie voort. En bovendien, zoals dat gaat met terminologie, het begrip ‘liturgisch drama’ is inmiddels zo ver doorgedrongen in ons gespecialiseerd taalgebruik, dat we ook gewoon kunnen afspreken wat we onder die term precies verstaan.

Het best kunnen we aangeven wat het liturgisch drama is, door er een voorbeeld van te geven. Verreweg de beroemdste van alle liturgische drama’s, is de zogenaamde Quem quaeritis, ook wel bekend als de Visitatio sepulchri. Het verhaal is eenvoudig en bekend: Jezus is net opgestaan, en de drie nietsvermoedende Maria’s zijn op weg naar het graf (vandaar ‘visitatio sepulchri’). Ze hebben balsem gekocht, want ze willen Jezus’ lichaam verzorgen. Bij het graf aangekomen wacht hen het ontstellende nieuws dat Jezus niet meer in het graf is. Een engel vraagt hen wie ze zoeken (vandaar ‘quem queritis’) en deelt hen mee wat er met Jezus gebeurd is. Continue reading “[NL] Musica Mediaevalis 10/40 – Liturgisch drama”

\\ Et la porte de paradis luy est ouverte [ENG]

Funny, in a way, that the March 2000 concert at which the baptism of little boy Charles was recalled, also acted as a kind of baptism of the ensemble Psallentes itself. A maiden concert. What’s more – and how coincidental can you get – this happened in the Saint Bavo cathedral, which at the time of the historical event of March 1500 was simply called the church of Saint John … the Baptist. This concert definitely marked the beginning of a new phase in my career as a musician – and in a nicely symbolic way too, although I only got to realize that quite some time later.

As a teenager I was very much into medieval music. I too had my portion of romantic longing for the idealized Middle Ages. I devoured youth novels set in medieval times, and there definitely was an obsession for medieval manuscripts. I distinctly remember visiting the exhibition on Flemish miniatures at the Gruuthuuse-museum in Bruges not once, but many many times – it was in 1981, I was fifteen. And whenever I had some money I went to the record shop to buy an LP with medieval music. It did not really matter what it was, as long as it had something to do with the Middle Ages. Although I played the piano from my early childhood, and eventually turned out to become a professional pianist and piano teacher, my love for and interest in medieval music and manuscripts had/has never left me. In order to keep in touch with the medieval music scene, I started to sing – rather late. Being a pianist occupied with nineteenth-century music and the like, singing (mainly of plainsong) was the best thing I could do to keep my chances open of one day entering the magical world of the Early Music. With the founding of Psallentes and the connections we made with other ensembles, I was finally able to move further into that universe of the Cantigas de Santa Maria, the Llibre Vermell de Montserrat, the Codex Calixtinus. “Et la porte de paradis luy est ouverte.”

Hendrik Vanden Abeele

Fragment from the Ordinaire des Chrétiens, with (on the third last line, beginning third last word) the sentence 'Et la porte de paradis luy est ouverte'

Blog at WordPress.com.

Up ↑