Het moet kloppen

Psallentes Het moet Kloppen GOLD Brugge 2018 Obrecht

Als iets geslaagd wil zijn moet het kloppen. Gisterenavond de Martinus-mis van Obrecht uitgevoerd, in een bijna helemaal gerestaureerde en een bijna helemaal volle Onze Lieve Vrouwekerk te Brugge, er het gregoriaans uitgehaald en dat laten horen vlakbij het graf van Maria van Bourgondië, en Bart Jacobs enige Mariaal-geïnspireerde pareltjes laten spelen die onze evocatie van Memlings diptiek met Maarten van Nieuwenhove completeerden. En dat alles in het kader van een prachtig nieuw Brugs initiatief rond polyfonie, en met een ploeg zangers en zangeressen die elders en niet door onszelf “Flanders’ Finest” werden genoemd. Nou! Ik vond dit alles wel kloppen!

Tekst en Foto Hendrik Vanden Abeele, 12 mei 2018 (de foto 11 mei 2018)

Men be-Minne An Pierlé

_MG_9014_6307

De Psallentes XL-ploeg is straks, op wat een mooie vrijdagavond gaat worden, met de mis voor Martinus van Jacob Obrecht te gast op het GOLD-festival van het Concertgebouw Brugge, in de stemmige Onze Lieve Vrouwekerk. (De staande uitdrukking is: duizend keer bedankt dat u komt luisteren — maar in dit geval is ‘vijfhonderd keer bedankt’ dat ietsje letterlijk correcter.) Maar wat we zeggen wilden: we komen binnen precies ongeveer min of meer exact drie maanden opnieuw naar Brugge, in een andere, dunnere en volledig vrouwelijke bezetting, én in het gezelschap van de door ons zo beminde en bewonderde An Pierlé. En dat met het programma ‘Minne’ dat zich op de liederen van de mystica Hadewijch toelegt. Dat wordt eten en drinken voor de ziel! Meer info volgt, maar tickets zijn natuurlijk al verkrijgbaar.

12•05•2018 Watou [B] Salzinnes Saints

Psallentes op Watou 2018

Naar driejaarlijkse gewoonte is Watou — dat bijzondere dorpje in het zuidwesten van West-Vlaanderen — het toneel voor het grootste festival rond gregoriaans ter wereld. Daar mag een professioneel zich op gregoriaans (en aanverwanten) toeleggend ensemble als Psallentes niet ontbreken. We geven er een half concert: delen 5, 6 en 7 uit onze ‘Salzinnes Saints’. De andere helft van het concert is voor Vox Clamantis uit Estland. Zaterdag 12 mei 2018, om 20u in dé kerk van Watou. Meer info hier.

11•05•2018 Brugge [B] On the rocks

Psallentes Obrecht de Sancto Martino 2018 Brugge

Daar rechts, die spitse bakstenen toren, die van de Brugse Onze Lieve Vrouwekerk. Daar gebeurt het, vrijdag 11 mei 2018: de Missa de Sancto Martino van Jacob Obrecht door de jongens en meisjes van Psallentes. (We gaan voor goud.)

Rock, Rolls en Royce

Psallentes Begijnhof Leuven 2018 Obrecht

Hoe het is om met of in een Rolls Royce te rijden weet ik niet, maar mocht het iets te maken hebben met zonnige zachtheid, zacht comfort, comfortabele focus, en gefocuste afwerking, dan heb ik deze avond het voorrecht gehad om in zoiets rond te rijden, ja. De op zich al magnifieke muziek van Obrecht (die mis voor Martinus is een juweeltje!) mogen uitvoeren met dit ploegje prachtige Rock-‘n-roll zangers en zangeressen, bovendien in zo’n genereuze kerk als de Begijnhofkerk in Leuven — dat is top, veel beter wordt het volgens mij niet. Eerder vandaag schreef ik hier iets in de aard van ‘Obrecht beluisteren en dan sterven’, maar we leven nog, en beter: we doen het binnenkort in de Onze Lieve Vrouwekerk te Brugge nog eens over. En later ook nog te Gent.

Op de foto de hele ploeg, met van links naar rechts: (in de achtergrond eerst een onbekende passant, en dan) Elisabeth Colson, Peter Maus, een herstelde Bart Uvyn, de zichzelf in gereedheid gebracht hebbende Bart Jacobs, José Pizarro, Diederik Rooker, Steve Dugardin, Jonathan De Ceuster, Rob Cuppens (moest bukken want kon anders niet op de foto), Sarah Van Mol, Gunther Vandeven, Veerle Van Roosbroeck, Kerlijne Van Nevel en Michaela Riener. Smakelijk!

Met veel dank aan Convento Leuven!

Tekst en Foto Hendrik Elie Vanden Abeele

En dan nu:

Psallentes in de Begijnhofkerk te Leuven 2018

 

Bart brengt zich in gereedheid

In een koele en coole kerk naar Obrecht komen luisteren vanavond! Het is dat doen en dan sterven – bij wijze van spreken! Bart Jacobs is zich alvast in gereedheid aan het brengen. Begijnhofkerk te Leuven, 20u. Tot straks!

Ter ere van Maarten, en van Hans

Psallentes To Memling Lukasweg image copyright

De in Gent geboren zanger en componist Jacob Obrecht (1457/58-1505) verbleef een aantal jaren in Brugge, waar hij mogelijk in 1486 de Missa de Sancto Martino schreef. Als ruggengraat van deze mis gebruikte Obrecht niet minder dan negen verschillende gregoriaanse onderdelen van het officie voor de heilige Martinus van Tours: een invitatorium en acht antifonen. Die gregoriaanse melodieën verschijnen ofwel als cantus firmus (een rode draad van traag verlopende noten doorheen de polyfonie) ofwel als parafrase (waarbij de oorspronkelijke melodie wordt versierd en aan de behoeftes van de polyfonie wordt aangepast, met bovendien overname van bepaalde karakteristieken van die melodieën in andere stemmen dan de tenor). Het levert een sterk samenhangend en bij wijlen virtuoos geheel op, getuigend van Obrechts uitzonderlijk creatief talent.

Reinhard Strohm schrijft in zijn boek (1985) over het Brugse muziekleven in de late middeleeuwen, dat de Missa de Sancto Martino waarschijnlijk de mis is die door zijn collega musicus Pierre Basin besteld werd voor de Martinuskapel van de Sint-Donaaskerk. Basin moest boete doen voor het erop na houden van een ‘bijzit’, en stelde daartoe met een gift een jaarlijks te zingen mis in ter ere van de heilige Martinus (met feestdag 10 november). Basin zou ook een bedevaart naar Rome ondernemen, maar kwam niet verder dan Aardenburg. De mis kan volgens Jennifer Bloxam (1987) ook veel later zijn geschreven: bepaalde antifonen die Obrecht in de mis gebruikt zijn niet terug te vinden in overgebleven bronnen uit de Brugse liturgie, maar wel in Antwerpen, waar Obrecht later werkte. Op stilistische grond kan de datering 1486 echter wel degelijk kloppen, getuige de argumentatie hierover in het standaardwerk van Rob Wegman (1994) over Obrecht en diens missen.

Het concert ‘Jacob Obrecht. Missa de Sancto Martino’ is onderdeel van het project ‘To Memling’ waarin Psallentes kunstwerken van Hans Memling (1430/40-1494) bezingt. Hier kijken we naar de ‘Diptiek van Maarten van Nieuwenhove’ uit 1487 — slechts een jaar na het jaar waarin de mis van Obrecht vermoedelijk gecomponeerd werd. Maarten van Nieuwenhoven, een vooraanstaande Bruggeling, liet zich door Memling afbeelden als devoot Christen, biddend tot de Madonna. Op de achtergrond is zijn patroonheilige te zien, Martinus van Tours. De mis van Obrecht is uiteraard aan deze heilige Martinus gewijd, vandaar dat de orgeltussenkomsten in dit programma vooral de Mariale devotie zullen weerspiegelen. Zo wordt recht gedaan aan de twee centrale thema’s van Memlings diptiek.

Eerstvolgende gelegenheid om dit alles te aanhoren is dinsdag 8 mei ter Begijnhofkerk Leuven. Een organisatie van Convento! Tickets vooraf kopen is veel interessanter dan op de dag zelf — doe het hier.

Met Kerlijne Van Nevel, Gunther Vandeven, José Pizarro, Peter Maus, Elisabeth Colson, Veerle Van Roosbroeck, Diederik Rooker, Rob Cuppens, Sarah Van Mol, Steve Dugardin en Hendrik Vanden Abeele. En met Michaela Riener, Bart Uvyn en Bart Jacobs.

Musea Brugge © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens

Zoals voorspeld

Nicole Vandaag

Gisteren nog voorspelden we hier dat Hendrik Vanden Abeele vandaag op Klara bij Nicole Van Opstal zou gaan vertellen over het nieuwe polyfonie-festival te Brugge. En kijk: het is ook zo gebeurd. Wie het gesprek (opnieuw) zou willen beluisteren, kan hier terecht.

Blog at WordPress.com.

Up ↑