Tenebrae Album out now

Tenebrae Psallentes Hendrik Vanden Abeele artwork Hilde VertommenAll your enemies open their mouths
wide against you;
they scoff and gnash their teeth
and say, “We have swallowed her up.
This is the day we have waited for;
we have lived to see it.”

31•03•2012 Bloemendaal [NL] Tenebrae

Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f99r, the responsory Caligaverunt - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch
Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f99r, the responsory Caligaverunt - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch

Zaterdag/saturday 31 maart/march Bloemendaal, dorpskerk, 16u

In het Franciscanenklooster van Fribourg/Freiburg in Zwitserland wordt een antiphonale (een boek met gezangen voor het officie) bewaard dat mogelijk, of zelfs zeer waarschijnlijk, daar ter plekke gemaakt werd aan het eind van de dertiende eeuw. Het klooster werd gesticht in 1254, op een ogenblik dat de nog zeer jonge orde (gesticht in 1209 door Franciscus zelf) in volle expansie was. Er wordt geschat dat de orde van de Franciscanen tegen het eind van de dertiende eeuw 35.000 leden telde. Het manuscript is zeker na 1260 gemaakt, omdat er bepaalde teksten gebruikt worden die in dat jaar op het Generaal Kapittel van de orde werden vastgelegd. Het is zeker Franciscaans, gezien de aanwezigheid van officies (verzamelingen van gezangen voor bebaalde gebedsdiensten) voor onder meer Franciscus van Assisië en Antonius van Padua. Het manuscript is relatief sober – het is dan ook vroeg-Franciscaans – en de noten op vier lijntjes zijn snelle kwadraatneumen: licht tot sterk naar rechts hellende vierkante noten, met elkaar verbonden naar gelang hun positie binnen de lettergreep of het woord. Dit manuscript is vooral opvallend vanwege het voorkomen van een voor de lezing van de lamentaties uitgeschreven melodie. Die melodie wijkt overigens niet erg af van wat vandaag in de doorsnee boeken van gregoriaans te vinden is. In het gregoriaans is zevenhonderd jaar niets.

Meer nog dan een evocatie van een eeuwenoude christelijke traditie, wil Psallentes met dit concert uitzoomen naar het steeds doordraaiende rad van de seizoenen – in dit geval dan de breuklijn tussen het donker van de winter en de wedergeboorte van het lentelicht.

Aan dat licht zelf komen we in ‘Tenebrae’ niet toe: gaandeweg worden één voor één een reeks kaarsen gedoofd. Een heel sfeervol, zuiver, stil en eenvoudig gebeuren, vrijwel zonder beweging – maar niet onbewogen.

22•03•2012 Rotterdam [NL] Tenebrae

Franciscan antiphoner - Psallentes' Tenebrae production
Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f102r, badly damaged page with fragments of the Tenebrae-office - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch

Donderdag/thursday 22 maart/march 2012 Rotterdam, Laurenskerk, 20u30

“Psallentes is een bijzonder gezelschap voor oude muziek. Zij richten zich op de rijke gregoriaanse kerkmuziektraditie, zoals die vooral bloeide in Middeleeuwen en Renaissance. Met de bestudering van talloze nationale en regionale handschriften geeft Psallentes steeds weer een nieuwe kijk op het gregoriaans, versterkt door hun fijnzinnige uitvoering ervan. In dit concert nemen zij u mee naar de laatste duistere nachten van de lijdenstijd, vlak voor Pasen. Het zijn de uren van de ‘tenebrae’, de sombere mystieke gezangen die klinken in de nacht van Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Paaszaterdag. Zij zingen deze schitterende antifonen, psalmen, responsoria en lamentaties uit Vlaamse antifonaria van de late Middeleeuwen. Het past prachtig in de middeleeuwse omgeving van de Laurenskerk. Psallentes neemt u mee naar de sfeer van de middeleeuwse kerken en kathedralen van waaruit deze passiegezangen in het duister opstegen. “

Toegang: €29,- / 27,- (Rotterdampas/65+) / 20,- (CJP/Collegekaart/Vrienden van LK)/ 18,- (t/m 16 jaar). Kaartverkoop viawww.oudemuziek.nl en de kassa van de Laurenskerk. Ook via De Doelen (www.dedoelen.nl of 010 217 17 17). Koffie en thee inclusief.

Laurenskerk_80
Laurenskerk Rotterdam (Photo credit: Alphast)

21•03•2012 ‘s Heerenberg [NL] Tenebrae

In monte oliveti, Franciscan manuscript - Psallentes' Tenebrae production
Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f99r, the responsory In monte oliveti - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch

Woensdag/wednesday 21 maart /march 2012 Kasteel Huis Bergh, ‘s Heerenveen, Nederland, 20u

In dit concert neemt Psallentes u mee naar de laatste duistere nachten van de lijdenstijd, vlak voor Pasen. Het zijn de uren van de ‘tenebrae’, de sombere mystieke gezangen die klinken in de nacht van Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Paaszaterdag. Psallentes zingt deze schitterende antifonen, psalmen, responsoria en lamentaties uit een Franciscaans antifonarium van de late twaalfde en begin dertiende eeuw. Het past prachtig in de historische sfeer op Huis Bergh.

“Met de bestudering van talloze nationale en regionale handschriften geeft Psallentes steeds weer een nieuwe kijk op het gregoriaans, versterkt door hun fijnzinnige uitvoering ervan.”

Psallentes wordt gevormd door Hendrik Vanden Abeele, Govaart Haché, Paul Schils, Philippe Souvagie, Pieter Coene en Sander Le Roy

Kaarten kunt u bestellen bij Huis Bergh
Tel. 0314-661281 of info@huisbergh.nl
Entree: € 21,00 / Vrienden van Huis Bergh/Oude Muziek € 18,00

*) Organisatie Oude Muziek: www.oudemuziek.nl

[°°] Tenebrae movie ‘Zelus domus’ – Fribourg, Bibliothèque des Cordeliers, 2, f98v

Chant group Psallentes performs Zelus domus, an antiphon for the Tenebrae matins. With the voices of Peter Maus, Philippe Souvagie, Govaart Haché, Adriaan De Koster, Paul Schils, Sander Le Roy, Pieter Coene and Hendrik Vanden Abeele (artistic direction).

The manuscript used is a late thirteenth- or early fourteenth-century Franciscan Antiphoner. Fribourg, Bibliothèque des Cordeliers, 2. The antiphon is on folio 98v. The whole of the manuscript is online: http://www.e-codices.unifr.ch. Check it out!

Forthcoming album ‘Tenebrae’ Le Bricoleur LBCD/04 (March 2012)
www.le-bricoleur.com

17•03•2012 Diest [B] Tenebrae

Zaterdag/saturday 17 maart/march 2012 Diest, Begijnhofkerk, 20u

Buy tickets

Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f103r - Psallentes' Tenebrae production
Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f103r, the responsory Omnes amici - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch

Aan het responsorium ‘Tenebrae factae sunt’ (‘De duisternis viel in’) ontleent deze productie haar naam. De reeks van drie ‘donkere metten’ die in de christelijke liturgie sinds eeuwen plaatsgrijpen tijdens de Goede Week, bezingt heel specifiek de droefenis om Jezus’ laatste dagen. De negen lamentaties vormen dan ook de kern van Tenebrae.

Meer nog dan van een evocatie van een eeuwenoude christelijke traditie wil Psallentes met dit concert uitzoomen naar het steeds doordraaiende rad van de seizoenen – in dit geval dan de breuklijn tussen het donker van de winter en de wedergeboorte van het lentelicht. Aan dat licht zelf komen we in ‘Tenebrae’ niet toe : aan het eind van het concert is de hele ruimte in de duisternis gehuld. Gaandeweg worden daartoe één voor één een reeks kaarsen gedoofd. Een heel sfeervol, zuiver, stil en eenvoudig gebeuren, vrijwel zonder beweging – maar niet onbewogen.

Vijf zangers blijven zeventig minuten lang puur vocaal bezig. Monotoon maar gedreven. Heel af en toe een vleugje meerstemmigheid, heel af en toe een streep virtuositeit. Psallentes’ meest sobere en meest intieme productie ooit.

Blog at WordPress.com.

Up ↑