Tag tenebrae

Touring the Netherlands March/April 2012 (part 3 Bloemendaal & ‘s Hertogenbosch)

The Tenebrae-tour of the Netherlands has been concluded with two concerts (saturday and sunday) in Bloemendaal (that’s to the left of Amsterdam) and ‘s Hertogenbosch. We have been happy with two very contrasting as well as intimate and abundantly historical settings. A cosy, seventeenth-century Protestant church, and a former synagogue. Wonderful!

Touring the Netherlands March 2012 (part 2 Utrecht, Maastricht & Amsterdam)

We have continued our Tenebrae-tour of the Netherlands with performances at Utrecht, Maastricht and Amsterdam. Each of the venues being very different again, the challenge remains to adapt to the circumstances in order to give late medieval chant the proper vocal setting. We have concluded the first series of five concerts at Muziekgebouw ‘t IJ in Amsterdam, simply the best concert hall we have ever seen… Next week: Bloemendaal & Den Bosch – but more on that later. Cheers!

24•03•2012 Hendrik Vanden Abeele op Radio L1 Cultuurcafé

Stem zaterdag 24 maart af op de Nederlands-Limburgse zender L1: Hendrik Vanden Abeele is er live te gast in het programma Cultuurcafé vanuit Grand Café ‘t Gouvernement in het Limburgs Museum, Keulsepoort 5 in Venlo. Presentatie Frans Pollux en Tom Doesborg. Hendrik praat er over de Nederlandse concerttour van Psallentes, over het onderzoek dat hij verricht naar de uitvoeringspraktijk van laat-middeleeuws gregoriaans, en over zijn project Antiphonary Walk-through.

Cultuurcafé

Tenebrae-tour Belgium & The Netherlands

17•03•12 Diest [B] 21•03•12 ‘s Heerenberg [NL] 22•03•12 Rotterdam [NL] 23•03•12 Utrecht [NL] 24•03•12 Maastricht [NL] 25•03•12 Amsterdam [NL] 31•03•12 Bloemendaal [NL] 01•04•12 Den Bosch [NL]

All your enemies open their mouths
wide against you;
they scoff and gnash their teeth
and say, “We have swallowed her up.
This is the day we have waited for;
we have lived to see it.”

Tenebrae Psallentes artwork Hilde Vertommen

Artwork by Hilde Vertommen for Psallentes' Tenebrae

01•04•2012 Den Bosch [NL] Tenebrae

Zondag/sunday 1 april 2012 Den Bosch, De Toonzaal, 20u30

FERIA QUINTA IN CŒNA DOMINI

A/. Zelus domus tuæ

Ps. 68: Salvum me fac, Deus

A/. Avertantur retrorsum

Ps. 69: Deus in adiutorium

A/. Deus meus eripe me

Ps. 70: In te Domine speravi

Lectio I. Incipit Lamentatio Ieremiæ Prophetæ. Aleph. Quomodo sedet sola…

R/. In monte Oliveti

Lectio II. (Idem) Vau. Et egressus est…

R/. Tristis est anima mea

31•03•2012 Bloemendaal [NL] Tenebrae

Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f99r, the responsory Caligaverunt - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch

Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f99r, the responsory Caligaverunt - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch

Zaterdag/saturday 31 maart/march Bloemendaal, dorpskerk, 16u

In het Franciscanenklooster van Fribourg/Freiburg in Zwitserland wordt een antiphonale (een boek met gezangen voor het officie) bewaard dat mogelijk, of zelfs zeer waarschijnlijk, daar ter plekke gemaakt werd aan het eind van de dertiende eeuw. Het klooster werd gesticht in 1254, op een ogenblik dat de nog zeer jonge orde (gesticht in 1209 door Franciscus zelf) in volle expansie was. Er wordt geschat dat de orde van de Franciscanen tegen het eind van de dertiende eeuw 35.000 leden telde. Het manuscript is zeker na 1260 gemaakt, omdat er bepaalde teksten gebruikt worden die in dat jaar op het Generaal Kapittel van de orde werden vastgelegd. Het is zeker Franciscaans, gezien de aanwezigheid van officies (verzamelingen van gezangen voor bebaalde gebedsdiensten) voor onder meer Franciscus van Assisië en Antonius van Padua. Het manuscript is relatief sober – het is dan ook vroeg-Franciscaans – en de noten op vier lijntjes zijn snelle kwadraatneumen: licht tot sterk naar rechts hellende vierkante noten, met elkaar verbonden naar gelang hun positie binnen de lettergreep of het woord. Dit manuscript is vooral opvallend vanwege het voorkomen van een voor de lezing van de lamentaties uitgeschreven melodie. Die melodie wijkt overigens niet erg af van wat vandaag in de doorsnee boeken van gregoriaans te vinden is. In het gregoriaans is zevenhonderd jaar niets.

Meer nog dan een evocatie van een eeuwenoude christelijke traditie, wil Psallentes met dit concert uitzoomen naar het steeds doordraaiende rad van de seizoenen – in dit geval dan de breuklijn tussen het donker van de winter en de wedergeboorte van het lentelicht.

Aan dat licht zelf komen we in ‘Tenebrae’ niet toe: gaandeweg worden één voor één een reeks kaarsen gedoofd. Een heel sfeervol, zuiver, stil en eenvoudig gebeuren, vrijwel zonder beweging – maar niet onbewogen.

25•03•2012 Amsterdam [NL] Tenebrae [Psallentes & Marius van Leeuwen]

Zondag/sunday 25 maart/march Amsterdam, Muziekgebouw aan ‘t IJ, 14u15

Theoloog Marius van Leeuwen zal praten over vroomheid en angst in de Middeleeuwen

De ‘donkere metten’ die in de christelijke liturgie altijd plaatsvinden tijdens de Goede Week bezingen de droefenis om de laatste dagen van Jezus. Het zijn onder meer klaagliederen van de profeet Jeremia, intens en a capella vertolkt door Psallentes. De eminente theoloog Marius van Leeuwen vertelt ons als onderdeel van het concert over de duistere kant van de periode voor Pasen; de vroomheid en angsten van de Middeleeuwse mens tegenover het lijden en sterven van Christus. 

Met klaagliederen en zogenaamde antifonen en responsoria uit een laatmiddeleeuws Franciscaans antifonarium uit Fribourg laat Psallentes de tijd van de Goede Week herleven. In feite staat de breuklijn tussen het donker van de winter en de wedergeboorte van het lentelicht centraal in dit concert. Aan dat licht zelf komen we in Tenebrae echter niet toe: aan het eind van het concert is de hele zaal in duisternis gehuld. Een intense en verstilde belevenis.

I.s.m. Organisatie Oude Muziek

Buy Tickets

24•03•2012 Maastricht [NL] Tenebrae

Zaterdag/saturday 24 maart/march Maastricht, Ursulinenkapel, 20u15

My eyes fail from weeping,
I am in torment within;
my heart is poured out on the ground
because my people are destroyed,
because children and infants faint
in the streets of the city.

They say to their mothers,
“Where is bread and wine?”
as they faint like the wounded
in the streets of the city,
as their lives ebb away
in their mothers’ arms.

What can I say for you?
With what can I compare you,
Daughter Jerusalem?
To what can I liken you,
that I may comfort you,
Virgin Daughter Zion?
Your wound is as deep as the sea.
Who can heal you?

The visions of your prophets
were false and worthless;
they did not expose your sin
to ward off your captivity.
The prophecies they gave you
were false and misleading.

All who pass your way
clap their hands at you;
they scoff and shake their heads
at Daughter Jerusalem:
“Is this the city that was called
the perfection of beauty,
the joy of the whole earth?”

All your enemies open their mouths
wide against you;
they scoff and gnash their teeth
and say, “We have swallowed her up.
This is the day we have waited for;
we have lived to see it.”

(Lamentations, 2)

Tickets

23•03•2012 Utrecht [NL] Tenebrae

Vrijdag/friday 23 maart/march 2012, Utrecht, Vredenburg Leeuwenbergh, 20u

How deserted lies the city,
once so full of people!
How like a widow is she,
who once was great among the nations!
She who was queen among the provinces
has now become a slave.

Bitterly she weeps at night,
tears are on her cheeks.
Among all her lovers
there is no one to comfort her.
All her friends have betrayed her;
they have become her enemies.

After affliction and harsh labor,
Judah has gone into exile.
She dwells among the nations;
she finds no resting place.
All who pursue her have overtaken her
in the midst of her distress.

(Lamentations, 1)

Aanvang 20:00 uur Genre Klassiek kamermuziek Locatie Vredenburg Leeuwenbergh Prijs€ 29,50 (normaal) / € 21,50 (CJP) / € 21,50 (U-pas) Serie Middeleeuwen 

Tickets

22•03•2012 Rotterdam [NL] Tenebrae

Franciscan antiphoner - Psallentes' Tenebrae production

Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f102r, badly damaged page with fragments of the Tenebrae-office - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch

Donderdag/thursday 22 maart/march 2012 Rotterdam, Laurenskerk, 20u30

“Psallentes is een bijzonder gezelschap voor oude muziek. Zij richten zich op de rijke gregoriaanse kerkmuziektraditie, zoals die vooral bloeide in Middeleeuwen en Renaissance. Met de bestudering van talloze nationale en regionale handschriften geeft Psallentes steeds weer een nieuwe kijk op het gregoriaans, versterkt door hun fijnzinnige uitvoering ervan. In dit concert nemen zij u mee naar de laatste duistere nachten van de lijdenstijd, vlak voor Pasen. Het zijn de uren van de ‘tenebrae’, de sombere mystieke gezangen die klinken in de nacht van Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Paaszaterdag. Zij zingen deze schitterende antifonen, psalmen, responsoria en lamentaties uit Vlaamse antifonaria van de late Middeleeuwen. Het past prachtig in de middeleeuwse omgeving van de Laurenskerk. Psallentes neemt u mee naar de sfeer van de middeleeuwse kerken en kathedralen van waaruit deze passiegezangen in het duister opstegen. “

Toegang: €29,- / 27,- (Rotterdampas/65+) / 20,- (CJP/Collegekaart/Vrienden van LK)/ 18,- (t/m 16 jaar). Kaartverkoop viawww.oudemuziek.nl en de kassa van de Laurenskerk. Ook via De Doelen (www.dedoelen.nl of 010 217 17 17). Koffie en thee inclusief.

Laurenskerk_80

Laurenskerk Rotterdam (Photo credit: Alphast)

21•03•2012 ‘s Heerenberg [NL] Tenebrae

In monte oliveti, Franciscan manuscript - Psallentes' Tenebrae production

Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f99r, the responsory In monte oliveti - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch

Woensdag/wednesday 21 maart /march 2012 Kasteel Huis Bergh, ‘s Heerenveen, Nederland, 20u

In dit concert neemt Psallentes u mee naar de laatste duistere nachten van de lijdenstijd, vlak voor Pasen. Het zijn de uren van de ‘tenebrae’, de sombere mystieke gezangen die klinken in de nacht van Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Paaszaterdag. Psallentes zingt deze schitterende antifonen, psalmen, responsoria en lamentaties uit een Franciscaans antifonarium van de late twaalfde en begin dertiende eeuw. Het past prachtig in de historische sfeer op Huis Bergh.

“Met de bestudering van talloze nationale en regionale handschriften geeft Psallentes steeds weer een nieuwe kijk op het gregoriaans, versterkt door hun fijnzinnige uitvoering ervan.”

Psallentes wordt gevormd door Hendrik Vanden Abeele, Govaart Haché, Paul Schils, Philippe Souvagie, Pieter Coene en Sander Le Roy

Kaarten kunt u bestellen bij Huis Bergh
Tel. 0314-661281 of info@huisbergh.nl
Entree: € 21,00 / Vrienden van Huis Bergh/Oude Muziek € 18,00

*) Organisatie Oude Muziek: www.oudemuziek.nl

[°°] Tenebrae movie ‘Zelus domus’ – Fribourg, Bibliothèque des Cordeliers, 2, f98v

Chant group Psallentes performs Zelus domus, an antiphon for the Tenebrae matins. With the voices of Peter Maus, Philippe Souvagie, Govaart Haché, Adriaan De Koster, Paul Schils, Sander Le Roy, Pieter Coene and Hendrik Vanden Abeele (artistic direction).

The manuscript used is a late thirteenth- or early fourteenth-century Franciscan Antiphoner. Fribourg, Bibliothèque des Cordeliers, 2. The antiphon is on folio 98v. The whole of the manuscript is online: http://www.e-codices.unifr.ch. Check it out!

Forthcoming album ‘Tenebrae’ Le Bricoleur LBCD/04 (March 2012)
www.le-bricoleur.com

17•03•2012 Diest [B] Tenebrae

Zaterdag/saturday 17 maart/march 2012 Diest, Begijnhofkerk, 20u

Buy tickets

Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f103r - Psallentes' Tenebrae production

Fribourg, Couvent des Cordeliers, M2, f103r, the responsory Omnes amici - manuscript used for the Psallentes Tenebrae production - image via http://www.e-codices.unifr.ch

Aan het responsorium ‘Tenebrae factae sunt’ (‘De duisternis viel in’) ontleent deze productie haar naam. De reeks van drie ‘donkere metten’ die in de christelijke liturgie sinds eeuwen plaatsgrijpen tijdens de Goede Week, bezingt heel specifiek de droefenis om Jezus’ laatste dagen. De negen lamentaties vormen dan ook de kern van Tenebrae.

Meer nog dan van een evocatie van een eeuwenoude christelijke traditie wil Psallentes met dit concert uitzoomen naar het steeds doordraaiende rad van de seizoenen – in dit geval dan de breuklijn tussen het donker van de winter en de wedergeboorte van het lentelicht. Aan dat licht zelf komen we in ‘Tenebrae’ niet toe : aan het eind van het concert is de hele ruimte in de duisternis gehuld. Gaandeweg worden daartoe één voor één een reeks kaarsen gedoofd. Een heel sfeervol, zuiver, stil en eenvoudig gebeuren, vrijwel zonder beweging – maar niet onbewogen.

Vijf zangers blijven zeventig minuten lang puur vocaal bezig. Monotoon maar gedreven. Heel af en toe een vleugje meerstemmigheid, heel af en toe een streep virtuositeit. Psallentes’ meest sobere en meest intieme productie ooit.

Tenebrae [NL]

Psallentes Tenebrae (Hendrik Vanden Abeele)

Aan het responsorium ‘Tenebrae factae sunt’ (‘De duisternis viel in’) ontleent deze productie haar naam. De reeks van drie ‘donkere metten’ die in de christelijke liturgie sinds eeuwen plaatsgrijpen tijdens de Goede Week, bezingen heel specifiek de droefenis om Jezus’ laatste dagen. Dit treuren komt op aangrijpende wijze tot uiting in het monotoon uitzingen van de Klaagzangen van Jeremias. De negen lamentaties vormen dan ook de kern van ‘Tenebrae’.

Meer nog dan een evocatie van een eeuwenoude christelijke traditie wil Psallentes met dit concert uitzoomen naar het steeds doordraaiende rad van de seizoenen – in dit geval dan de breuklijn tussen het donker van de winter en de wedergeboorte van het lentelicht.

Aan dat licht zelf komen we in ‘Tenebrae’ niet toe: aan het eind van het concert is de hele ruimte in duisternis gehuld. Gaandeweg worden daartoe één voor één een reeks kaarsen gedoofd. Een heel sfeervol, zuiver, stil en eenvoudig gebeuren, vrijwel zonder beweging – maar niet onbewogen.

Zes zangers blijven zeventig minuten lang puur vocaal bezig. Monotoon maar gedreven. Heel af en toe een vleugje meerstemmigheid (wanneer met bourdon of faux-bourdon belangrijke punten geijkt worden), heel af en toe een streep virtuositeit (wanneer in een responsorium de melismes opflakkeren).

Psallentes’ meest sobere en meest intieme productie ooit.

Bezetting: 6 zangers

Duur: ca. 70 minuten

Programma: Antifonen, Psalmverzen, Lamentaties en Responsoria, genomen uit laatmiddeleeuwse Vlaamse antiphonaria.

Bijzonderheden: Bij voorkeur in een donkere ruimte, van vijftien (of meer) kaarsen wordt tijdens het concert telkens één gedoofd.

Tenebrae [FR]

Psallentes Tenebrae (Hendrik Vanden Abeele)

Cette production tire son nom du répons ‘Tenebrae factae sunt’ (‘Il y eut des ténèbres’). La succession de trois ‘ténèbres’ qui se produisent pendant la Semaine Sainte depuis des siècles dans la liturgie chrétienne, glorifient de manière très spécifique la désolation qui régnait pendant les derniers jours de Jésus. Cette tristesse se manifeste de façon émouvante dans le chant monotone des Lamentations de Jeremiah. Les neuf lamentations forment alors l’essence de ‘Tenebrae’.

Encore plus que l’évocation d’une tradition chrétienne séculaire, Psallentes souhaite avec ce concert  zoomer sur la roue toujours tournante des saisons – il est question ici de la ligne de rupture entre l’obscurité de l’hiver et la renaissance de la lumière printanière.

Dans ‘Tenebrae’, nous ne nous approchons pas de cette lumière : à la fin du concert, toute la salle est plongée dans l’obscurité. A cet effet, des bougies sont éteintes au fur et à mesure les unes après les autres. Un évènement plein d’ambiance, pur, silencieux et simple, presque sans mouvement – mais qui ne laisse pas indifférent.

Pendant soixante-dix minutes, six chanteurs ne font que chanter : emportés et d’une voix monotone. De temps en temps un soupçon de polyphonie apparaît (lors de l’étalonnage au bourdon ou faux-bourdon de points importants), de temps en temps une pointe de virtuosité (lorsque les mélismes se ravivent dans un répons).

La production la plus sobre et la plus intime de Psallentes.

Distribution : 6 chanteurs

Durée : environ 80 minutes

Programme : Antiennes, versets de Psaume, Lamentations et Répons, provenant des antiphonaires flamands du bas Moyen-Age

Particularités : De préférence dans une salle sombre, au cours du concert, quinze bougies (ou plus) sont éteintes les unes après les autres.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 689 other followers